سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 552

شود انصافا دلالتش یک دلالت روشنی است، و ظاهرش این است که همان«اعدلیت و اوثقیت» هم به عنوان مرجح در باب روایتین مطرح است، منتهی یک مختصری با مقبولۀ ابن حنظله فرق می کند.

این روایت را همانطوری که عرض کردیم صاحب وسائل نقل نکرده است، لیکن در مستدرک در کتاب القضاء، باب نهم از ابواب صفات قاضی روایت دوم، زراره می گوید که«سئلت الباقر(علیه السلام) فقلت جعلت فداک یأتی عنکم الخبران او الحدیثان متعارضان»، بین خبر و حدیث هم اگر فرق باشد یک فرق مختصری هست که در کتاب درایه می گویند، و شاید هم در نظر زراره تفنّن در تعبیر است، «یأتی عنکم الخبران او الحدیثان المتعارضان» دیگر به مسألۀ حکم و قاضی و قضا هیچ ارتباطی ندارد، «فبایهما آخذ» به کدام یک از اینها من می توانم اخذ بکنم؟ یعنی«فی مقام الفتوای، فی مقام العمل». «قال(علیه السلام) یا زراره خذ بما اشتهر بین اصحابک و دع الشاذ النادر» آن که موافقت با شهرت دارد او را اخذ بکن، و آن که شاذ و نادر است او را رها بکن، اینجا شهرت را به عنوان اولین مرجّح ذکر کرده است، «فقلت یا سیدی انّهما معا مشهوران»، هر دو واجد شهرت هستند، «مرویان مأثوران عنکم»، هر دو روایت شده اند، هر دو هم مطابقت با شهرت دارند، «فقال(علیه السلام) خذ بقول اعدلهما عندک و اوثقهما فی نفسک»، هرکدام در عدالت و وثاقت مرتبۀ بالاتری را دارا هستند شما اخذ به او بکن، «خذ بقول اعدلهما عندک و اوثقهما فی نفسک، فقلت انهما معا عدلان مرضیان موثقان»، یعنی در جهت عدالت و وثاقت هم هیچکدام فضیلتی بر دیگری ندارد، «فقال(علیه السلام) انظر ما وافق منهما مذهب العامه فترکه و خذ بما خالفهم، فقلت ربما کانا معا موافقین لهم او مخالفین فکیف اصنع؟ فقال اذن فتخیر».

فرق روایت ابن حنظله با روایت زراره

این روایت اضافه ای که بر روایت ابن حنظله دارد، مسألۀ اعدلیت و اوثقیت را به عنوان مرجح مطرح کرده است، و آنوقت«اعدلیت و اوثقیت» را هم به عنوان مرجح دوم، که مرجّح اول همان شهرت است، و مرجّح دوم همین«اعدلیت و اوثقیت» است. و