سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 558

پیاده می شود، اینجا مسألۀ موافقت کتاب به عنوان مرجح مطرح است. اما گروه اول نه، مسأله را در رابطۀ با مرجح مطرح نمی کند، می گوید: «انّ علی کل حق حقیقه»، اصلا موافقت کتاب نشانۀ حق بودن این روایت است، یعنی علامت حجیت این روایت است، عبارتها فرق می کند، چه ما بگوییم: نشانۀ حق بودن است، چه بگوییم: علامت حجیت روایت است. یعنی خبر مخالف ذاتا فاقد حجیت است، و«ما خالف کتاب الله فدعوه لأجل انه فاقد للحجیه». ولو اینکه معارض هم نداشته باشد، ولو اینکه مخالف هم نداشته باشد. پس گروه اول مسألۀ موافقت کتاب را به عنوان تمییز حجت از لا حجت مطرح می کند، و گروه دوم مسألۀ موافقت و مخالفت کتاب را به عنوان«ترجیح احدی الحجتین علی الاخری» مطرح می کند. پس در نتیجه بین خود این دو گروه اختلاف است، او دیدش در باب موافقت کتاب به عنوان تمییز و تعیین حجت است، این دیدش در باب موافقت کتاب به عنوان«ترجیح احدی الحجتین علی الاخری» است. حالا چه کنیم؟ گفت: ما دست به دامن اینها زدیم که حل اختلاف روایتین کنیم، حالا گرفتار اختلاف خودشان شدیم، بین خودشان اختلاف وجود دارد.

جمع روایات موافقت کتاب بنابر نظر محقق نائینی(ره)

مرحوم محقق نائینی(اعلی الله مقامه الشریف) جمع بین این دو گروه کرده اند، و یک التیام و ائتلافی بین این دو گروه دادند، گفتند: اینجوری بکنیم، بگوییم: آن گروه اول مقصودش از مخالفت با کتاب مخالفت بالکلیه است، مخالفت بالتباین است، مثل اینکه کتاب می گوید: «أَحَلَّ اللّهُ الْبَیْعَ» حالا یک روایتی اگر گفت: امام صادق فرمودند که«ان الله لم یحل البیع»، صریح قرآن«أَحَلَّ اللّهُ الْبَیْعَ» است. اگر روایتی گفت: امام صادق فرمودند که«ان الله لم یحل البیع» این مخالفت بالتباین و مخالفت بالکلیه با احل الله البیع و با کتاب الله دارد.

پس گروه اولی که در رابطۀ با تعیین حجت از لا حجت است ما مخالفت در آن گروه را حمل بر مخالفت بالتباین و مخالفت بالکلیه می کنیم.

اما گروه دوم، می گوییم: اینهایی که در خبرین متعارضین وارد شده است، و مسألۀ