سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 16 صفحه 70

درس پانصد و شانزدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تعارض استصحاب با قاعده قرعه

اگر در موردی بین استصحاب و قاعدۀ قرعه معارضه شود، یعنی در یک موردی به حسب ظاهر به لحاظ وجود حالت سابقه هم مجرای استصحاب باشد و هم مجرای قاعدۀ قرعه باشد به لحاظ مشتبه بودن و مشکل بودن، آیا استصحاب بر قاعدۀ قرعه، تقدّم دارد یا نه؟ و بر فرضی که تقدّم داشته باشد علت تقدّم چیست؟

اینجا مناسب است که یک اشارۀ اجمالیه به مفاد قاعدۀ قرعه بشود. تعبیراتی که از این قاعده مشهور و معروف است، این سنخ تعبیرات است: «القرعه لکل امر مشکل» یا در بعضی از تعبیرات: «القرعه لکل امر مشتبه»، یا در بعضی دیگر«القرعه لکل امر مجهول».

مفاد این عبارت به حسب اصل عبارت، با قطع نظر از اجماع یا مسائل دیگر، آیا«القرعه لکل امر مشکل» همان طوری که شاید نوعا این جوری تخیل فرموده اند، یک معنای عام و وسیعی دارد؟ یعنی آنچه برای انسان، مشکل و غیرمشخص است، قرعه در مورد آن