حکایات منبر صفحه 207

فرمود: اینک مرکب را خالی می بریم و خودمان پیاده راه را طی می کنیم .

عده ای گذر کردند و گفتند: این عجیب است که خودشان پیاده می روند و مرکب را خالی رها کرده اند و هر دو را در این کار مذمت نمودند.

فقال لولده تری فی تحصیل رضاهم حیلة لمحتال ؛(2)

در این موقع لقمان به فرزندش فرمود: آیا برای انسان با تدبیر به منظور جلب رضای مردم ، محلی برای اعمال حیله و تدبیر باقی است ؟

پس توجه خود را از آنان قطع نما و در اندیشه رضای خداوند باش !

لقمان حکیم با یک عمل ساده به فرزند خود فهماند که نمی توان با رفتار خویش ، رضایت خاطر مردم را جلب نمود، هر طور که قدم برداری ، سخنی می گویند. بنابراین برای مدح و ذمّ این و آن میندیش و تنها متوجه رضای حضرت باری تعالی باش که معیار رستگاری و سعادت ، خشنودی خداوند است .(3)

1- بحارالانوار، ج 13، ص 433. کتاب فتح الابواب ، للسید ابن طاووس قال روی اءن لقمان الحکیم لولده فی وصیته لا تعلق قلبک برضا الناس و مدحهم و ذمهم فان ذلک لا یحصل و لو بالغ بالانسان فی تحصیله بغایة قدرته فقال ولده ما معناه اءحب اءن اءری لذلک مثالا اءو فعالا اءو مقالا فقال له اءخرج اءنا و اءنت فخراجا و معهما بهمیة فرکبه لقمان و ترک ولده یمشی وراءه فاجتازوا علی قوم فقالوا هذا شیخ قاسی القلب قلیل الرحمة یرکب هو الدابة و هو اءقوی من هذا الصبی و یترک هذا الصبی یمشی وراءه و ان هذا بئس التدبیر فقال لولده سمعت قولهم و انکارهم لرکوبی و مشیک فقال نعم فقال ارکب اءنت یا ولدی حتی اءمشی اءنا فرکب ولده و مشی لقمان فاجتازوا علی جماعة اءخری فقالوا هذا بئس الوالد و هذا بئس الولد اءما اءبوه فانه ما اءدب هذا الصبی حتی یرکب الدابة و یترک والده یمشی وراءه و الوالد اءحق بالاحترام و الرکوب و اءما الوالد فانه عق والده فهذه الحال فکلاهما اءساءا فی الفعال فقال لقمان لولده سمعت فقال نعم فقال نرکب معا الدابة فرکبا معا فاجتازا علی جماعة فقالوا ما فی قلب هذین الراکبین رحمة و لا عندهم من الله خیر یرکبان معا الدابة یقطعان ظهرها و یحملانها ما لا تطیق لو کان قد رکب واحد و مشی واحد کان اءصلح و اءجود فقال سمعت فقال نعم فقال هات حتی نترک الدابة تمشی خالیة من رکوبنا فساقا الدابة بین اءیدیهما و هما یمشیان فاجتازا علی جماعة فقالوا هذا عجیب من هذین الشخصین یترکان دابة فارغة تمشی بغیر راکب و یمشیان و ذموهما علی ذلک کما ذموهما علی کل ما کان فقال لولده تری فی تحصیل رضاهم حیلة لمحتال فلا تلتفت الیهم و اشتغل برضا الله جل جلاله ففیه شغل شاغل و سعادة و اقبال فی الدنیا و یوم الحساب و السؤ ال .
2- همان .
3- شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق ، ج 3، ص 111.

ساده زیستی