حکایات منبر صفحه 69

عرض کرد: ((بلی !))

فرمود: ((نزد او برو، با وی به لطف و گرمی انس بگیر و در کاری که می خواهد انجام دهد یاری اش نما و چون با او ماءنوس گشتی ، بگو برای من سوال پیش آمده است ، اجازه می خواهم بگویم که از مثل شما توقع این اجازه هست . سپس بگو: اگر تکلم کننده به این قرآن نزد شما بیاید و این سوال مطرح گردد، که آیا جایز است مراد گوینده قرآن از گفته های خودش غیر آن باشد که شما گمان برده اید و آن را برداشت نموده اید؟

او در پاسخ خواهد گفت : این احتمال هست . آنوقت به او بگو شما از کجا مقصد متکلم قرآن را درک نموده اید؟ شاید منظور او غیر از آن چیزی باشد که شما گمان برده اید.

فصار الرجل الی الکندی و تلطّف الی اءن اءلقی علیه هذه المساءلة فقال له اءعد علی فاءعاد علیه فتفکر فی نفسه و راءی ذلک محتملا فی اللغة و سائغا فی النظر؛(2)

آن مرد نزد فیلسوف کندی رفت و طبق دستور امام پس از تلطف و مهر، مطلب را با وی در میان گذارد، آنقدر این کلام موثر افتاد که به او گفت : دوباره بگو! دوباره گفت . فیلسوف ، پس از اندیشه و تفکر ابراز داشت این که گفتی به اعتبار لغت ، محتمل است و از جهت دقت نظر، جایز است .

این احتمال صحیح و اساسی طبق دستور امام عسکری علیه السلام به نرمی و ملایمت و با حفظ شخصیت فیلسوف تحصیل کرده القا گردید، از این رو در وی اثر مفید گذارده و او را در نوشتن کتاب ، دودل و مردد ساخت . حال اگر همین مطلب با تندی و خشونت ادا می گردید، وی را در عقیده خود مقاوم می نمود و به گفته هایش پافشاری نشان می داد.(3)

1- فهرست موضوعی غررالحکم ، ص 334.
2- بحارالانوار، ج 5، ص 311.
3- شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق ، ج 2، ص 110.

رفیق صالح