سوژه سخنرانی محرم صفحه 5

به تعبیر استاد شهید مرتضی مطهری: «انسان وقتی که می خواهد نماز بخواند، به راستی می خواهد خود را یک انسان واقعی بکند و بنمایاند؛ زیرا یک انسان واقعی، آن کس است که اوّلاً: حقوق اجتماعی را محترم بشمارد و نمازگزار، اوّل چیزی که توجه دارد این است که آب وضو و محلّ وضو و لباس و مکان او غصبی نباشد، و ثانیاً: یک انسان واقعی، وقت شناس و اهل انضباط است، و نمازگزار در پنج وقت یا سه وقت، همیشه خود را حاضر می دارد، و ثالثاً: نمازگزار قبله شناس است، می داند به کدام سو متوجه شود.

قبله او جایی است که آنجا به دست ابراهیم بنا شده است نه با دست ستمگر و دزد؛ جایی است که آنجا مظهر فرهنگ و معارف دین است، نه مثلاً لندن و یا واشینگتن و یا مسکو، و رابعاً: نمازگزار خود را از آلودگیها و نجاستها پاکیزه نگه می دارد، و خامساً: احساسات و غرایز خود را کنترل می کند، و برای مدتی نه می خورد و نه می خوابد و نه می گرید و نه می خندد و نه به این طرف و آن طرف متوجه می شود، و سادساً: عالی ترین اذکار، مانند تکبیر و تسبیح و تحمید را تکرار می کند.

پیغمبران دو هدف داشته اند: یکی کشاندن قلبها و روحها به عالم بالا همان گونه که در قرآن کریم می خوانیم: «یأَیهَا النَّبِیُّ إِنَّآ أَرْسَلْنَکَ شَهِدًا وَ مُبَشِّرًا وَ نَذِیرًا * وَ دَاعِیا إِلَی اللَّهِ بِإِذْنِهِ ی»؛ (1) [1] «ای پیامبر! ما تو را فرستادیم تا شاهد و بشارت دهنده و بیم دهنده باشی و به اذن حق، خلق را به سوی خدا دعوت کنی.» و دیگری برقرار کردن عدالت در اجتماع که می فرماید: «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَینَتِ وَ أَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَبَ وَ الْمِیزَانَ لِیقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»؛ (2) [1] «همانا ما پیامبران را با ادّله و معجزات `به سوی خلق` فرستادیم و برایشان کتاب و میزان (عدل) نازل کردیم تا مردم به راستی و عدالت گرایند.» نماز هم به هدف اولی پیامبران کمک می کند و هم به هدف دوّمی. نماز که مذکّر ایمان است، پشتوانه عدالت اجتماعی و اصل مساوات و رعایت حقوق اجتماعی نیز می باشد و سرّ موفقیت اسلام، این است که عدالت و عبادت را به هم توأم کرده است.» (3)

1- احزاب/ 45 و 46.
2- حدید/ 25.
3- یادداشتهای استاد مطهری، تهران، صدرا، دوم، 1385 ش، ج 7، ص 266، 271 و 272.