تحقیق و پژوهش در کلام مقام معظم رهبری دام ظله صفحه 29

خیلی از کارها و تحقیقاتی که در روزگار ما، به طور موردی صورت می گیرد، از قبیل «تاریخ تجمّلاتی» است که در اصل، واجب و لازم و ضروری هم نیست. مطالبی که امروز می نویسند، اگر چه حکایت و گزارش هست- یعنی همان معنای تاریخ در آن دیده می شود- لکن غالباً پاسخ به سئوالات معمولی نیست؛ مگر با دو سه واسطه و فقط به درد محققین می خورد. به عنوان مثال، کسی از معاصرین آمده و درباره ی قاتل «اتابک اعظم» تحقیق کرده و مطالبی نوشته است. البته سئوالی است و جوابی دارد؛ اما این سئوال چقدر جزو نیازها و ضروریات یک ملت، یک نسل و یک کشور است. که بیاییم تحقیق کنیم و قاتل اتابک را بیابیم؟! از این قبیل جزئیات در تاریخ معاصر، کم نیست؛ که بعضی از مورخین و محققین به آن پرداخته اند. به تعبیری دیگر، بعضی از عناوینی که برای تحقیق جلوی انسان گذاتشه می شود، پاسخ به سئوال و استفهامِ حقیقیِ موجودِ مورد نیاز نیست.

بنده تصورم این است که اگر به برداشت اول از تاریخ نگاه کنیم، کاری لازم و ضروری به نظر خواهد آمد که با آن می شود واقعاً قصد قربت کرد یعنی از جمله کارهایی است که می تواند در جهت اهداف الهی قرار گیرد. به تعبیری دیگر، محقق مؤمنی که مایل به انجام کارهای لغو نیست و برای هر کار خود در آن سوی مرز مرگ و زندگی، تجسّم خیری قایل است، با رویکرد به برداشت اول از تاریخ، می تواند به سئوال های پیرامون موضوع پاسخ دهد.(1)

یک اصل

یک نکته این است که بعضی از کارها اگر چه عنوان تحقیق دارد، اما بیشتر خدمت رسانی است؛ تحقیق نیست. نه اینکه خدمت رسانی کار کم اهمیتی باشد، نخیر، آن هم مهم است؛ منتها اگر در کنار این کارهای خدمت رسانی، کارهای دقیق پژوهشی قرار نگیرد، ممکن است خدمت درستی هم رسانده نشود. یعنی می خواهم این را عرض و تأکید کنم که به عنصر تحقیق و پژوهش، در همه جا به صورت یک اصل در مجموعه کارها و نشاط های حوزه ای خوب است که توجه شود.(2)