- پیش درآمد 2
- اشاره 4
- فرق تحقیق با تتبّع 5
- معنای تحقیق 5
- ب: لازمهی تحقیق 5
- الگوی اهل تحقیق 6
- اهمیت تحقیق عالمانه 6
- ج: جایگاه تحقیق در عرصه رسالت حوزویان 6
- به نتیجه و ثمر نخواهد رسید 7
- برای ارایه ی دین 7
- پرورشگاه علم و تحقیق 7
- پایه و اساس 7
- تحقیق مورد توجه و اهتمام بیشتر 8
- حجم عظیم 8
- تولید کتاب، انسان، مبلّغ و ... 8
- تدارک فرصت و بالندگی 8
- رونق دادن به ذره ذرهی عمر هزاران انسان 9
- کار اول طلاب 9
- عمقی و محتوایی 9
- حوزه ی علمیّه، مرکز علم و تحقیق 9
- وظیفه و پاداش محقق 10
- لازمهی حوزهی علمیه 10
- کسب آمادگی لازم 10
- اشاره 11
- ابزارهای نو 12
- اصل در حوزه علمیّه 13
- ارزش گذاری پولی 13
- اساس پیشرفت 13
- اطلاع دقیق از فرهنگ جهانی 14
- انگیزه ی موفقیت 14
- اگر نباشد... 14
- اعتماد به نفس 14
- آینده نگری نیازها 15
- آزاد اندیش 15
- ایمان 15
- با خرج مالی کم 16
- باور عمومی 16
- با پول موازنه نشود 16
- بدون اخلاق 17
- بلند نظر، واقع بین و شجاع، صریح و با سعهی صدر 17
- بچه های مؤمن 17
- پشتوانه ی آموزش 18
- پشتیبانی مالی و عنوانی 18
- پاسخگویی به نیازهای روز جامعه 18
- تقویت روحیه 19
- پنج مأموریت و مسئولیت 19
- جامعیّت 20
- جهت دهی 20
- تکمیل کننده ی یک زنجیره 20
- حفظ و بهره برداری 21
- خلأهای تحقیقی 21
- دوباره کاری های مضرّ 22
- رأی مدیریت 22
- دلگرمی 22
- روح پارسایانه ی بی عوض 22
- زبان مناسب 23
- سازمان دهی و جمع گرا 23
- عنصر معنویت دینی 24
- عمل گرا و کارآمد 24
- کارِ خیلی مهم 25
- گشودن آفاق جدید 25
- کسب رتبه علمی 25
- کاربردی 25
- محوریت منافع شخصی 26
- مرکز تخصص یابی 26
- مطالعه و تحقیق 27
- منبع تغذیه 27
- نیازهای داخلی 28
- نیازهای کشور در تحقیقات تاریخی 28
- نوآوری و شگردهای دانشمندان 28
- نشاط 28
- یک اصل 29
- اشاره 30
- تحقیق در مبانی خط امام (ره) 32
- پروراندن محققان، بخش عمده کار حوزه 32
- تربیت محقق برای نوآوری در علوم حوزوی 32
- ضرورت بانک اطلاعات 33
- تریبون های آزاد 33
- توصیه به پایان نامه نویسی حوزوی 33
- نظام فراگیر درسی 34
- نیاز به محققین بیشتر حوزوی برای آینده 34
- نشستهای علمی 34
- نشریات و مجلات تخصصی 34
- مراکز متعدد تحقیقاتی 34
- وظیفهی حوزه علمیه 35
معنای قُلنبه سُلنبه گویی نیست، بلکه کار عالمانه، یعنی کار مُتقن و صحیح؛ و لو اینکه با زبان همه کس فهم و مردمی گفته شود. همچنانکه شنیده اید، در همه ی زمینه های تحقیقات علمی، بودجه های کلانی در برخی از کشورهای پیشرفته گذاشته می شود تحقیق در زمینه های مفاهیم فرهنگی و مسایل گوناگونی که رسانه ی ملی با آنها سر و کار دارد، از جمله کارهای بسیار مهم است.(1)
برای ارایه ی دین
حوزه ی علمیه ی قم، به عنوان قله ی حوزه های علمیه، و به دنبال آن حوزه های دیگر علمیه، باید کاری کنند که دین خدا در بین مردم، مورد رغبت و شوق قرار گیرد. دین را آن چنان که خدا خواسته است، باید به مردم ارایه دهند. این هم احتیاج به تحقیق، به نوآوری، به روشنفکری، به آگاهی از دنیا و به خالی بودن از هواها و هوس های دنیایی دارد. اگر نه در همه؛ لا اقل در بخش عظیمی و حداقل در کسانی که دست اندر کار و مسئول هستند؛ لذا شما می بینید درباره ی مرجع تقلید، چه سخت گیری هایی در اسلام هست: «صائناً لنفسه، حافظاً لدینه، مخالفاً لهواه، مطیعاً لامر مولاه».(2)
به نتیجه و ثمر نخواهد رسید
به تجربه ثابت شده است تا تحقیق و پژوهش انجام نگیرد، کار تدریس به نتیجه و ثمر نخواهد رسید.(3)
پایه و اساس
مسئولان دولتی هم باید این پایه و اساس را – که همان تحقیق است- مورد توجه قرار دهند و بدانند که نه علم و نه فناوری، بدون وجود مراکز فعال تحقیقاتی، پیشرفتی نخواهد داشت.(4)
پرورشگاه علم و تحقیق
کارهای مناسب حوزه چیست؟ غالباً کارهای علمی است؛ حال چه کار محتوایی، و چه کار شکلی؛ به هر حال کار علمی است. حوزه دو هویت دارد که یک هویت، هویت علم و اینهاست؛ یعنی پرورشگاه علما، فقها و بزرگان است که این در جای خودش، هم علم، هم تحقیق، هم پرورش اخلاقی و هم تنوع لازم دارد- همین تنوّع هایی که گفته می شود- همه ی اینها مربوط به هویت اولی و اصلی حوزه است که پرورشگاه علماست.(5)
1- در جمع کارکنان سازمان صدا و سیما، 28/02/1383.
2- تفسیر الامام، ص 299؛ در دیدار دانشجویان، به مناسبت روز وحدت حوزه و دانشگاه، 24/09/1372.
3- بیانات در دیدار اساتید و مسئولان مدرسه عالی شهید مطهری، 16/02/1370.
4- بیانات در دیدار اساتید دانشگاه ها، 21/07/1384.
5- در دیدار شورای عالی حوزه علمیه قم، 22/02/1379.