- پیش درآمد 2
- اشاره 4
- فرق تحقیق با تتبّع 5
- معنای تحقیق 5
- ب: لازمهی تحقیق 5
- الگوی اهل تحقیق 6
- اهمیت تحقیق عالمانه 6
- ج: جایگاه تحقیق در عرصه رسالت حوزویان 6
- به نتیجه و ثمر نخواهد رسید 7
- برای ارایه ی دین 7
- پرورشگاه علم و تحقیق 7
- پایه و اساس 7
- حجم عظیم 8
- تحقیق مورد توجه و اهتمام بیشتر 8
- تولید کتاب، انسان، مبلّغ و ... 8
- تدارک فرصت و بالندگی 8
- رونق دادن به ذره ذرهی عمر هزاران انسان 9
- کار اول طلاب 9
- عمقی و محتوایی 9
- حوزه ی علمیّه، مرکز علم و تحقیق 9
- وظیفه و پاداش محقق 10
- لازمهی حوزهی علمیه 10
- کسب آمادگی لازم 10
- اشاره 11
- ابزارهای نو 12
- اصل در حوزه علمیّه 13
- ارزش گذاری پولی 13
- اساس پیشرفت 13
- اطلاع دقیق از فرهنگ جهانی 14
- انگیزه ی موفقیت 14
- اگر نباشد... 14
- اعتماد به نفس 14
- آزاد اندیش 15
- آینده نگری نیازها 15
- ایمان 15
- با خرج مالی کم 16
- باور عمومی 16
- با پول موازنه نشود 16
- بدون اخلاق 17
- بلند نظر، واقع بین و شجاع، صریح و با سعهی صدر 17
- بچه های مؤمن 17
- پشتوانه ی آموزش 18
- پاسخگویی به نیازهای روز جامعه 18
- پشتیبانی مالی و عنوانی 18
- تقویت روحیه 19
- پنج مأموریت و مسئولیت 19
- جهت دهی 20
- جامعیّت 20
- تکمیل کننده ی یک زنجیره 20
- حفظ و بهره برداری 21
- خلأهای تحقیقی 21
- دوباره کاری های مضرّ 22
- رأی مدیریت 22
- دلگرمی 22
- روح پارسایانه ی بی عوض 22
- زبان مناسب 23
- سازمان دهی و جمع گرا 23
- عنصر معنویت دینی 24
- عمل گرا و کارآمد 24
- کارِ خیلی مهم 25
- گشودن آفاق جدید 25
- کسب رتبه علمی 25
- کاربردی 25
- محوریت منافع شخصی 26
- مرکز تخصص یابی 26
- مطالعه و تحقیق 27
- منبع تغذیه 27
- نیازهای داخلی 28
- نیازهای کشور در تحقیقات تاریخی 28
- نوآوری و شگردهای دانشمندان 28
- نشاط 28
- یک اصل 29
- اشاره 30
- تحقیق در مبانی خط امام (ره) 32
- پروراندن محققان، بخش عمده کار حوزه 32
- تربیت محقق برای نوآوری در علوم حوزوی 32
- ضرورت بانک اطلاعات 33
- تریبون های آزاد 33
- توصیه به پایان نامه نویسی حوزوی 33
- نظام فراگیر درسی 34
- نیاز به محققین بیشتر حوزوی برای آینده 34
- نشستهای علمی 34
- نشریات و مجلات تخصصی 34
- مراکز متعدد تحقیقاتی 34
- وظیفهی حوزه علمیه 35
احساس دوم، احساس خسارت هایی است که ما بر اثر عدم استفاده از این استعداد فعّال در حوزه تا به حال تحمل کرده ایم و نگرانی از اینکه همین الآن هم که ما اینجا نگاه می کنیم و خوشمان می آید، شاید یک حجم استعداد- به قول آقایان یک پتانسیل- صد برابر این، آنجا افتاده و ما به آن توجه نداریم. انسان از این هم نگرانی پیدا می کند.
بالاخره دستپاچه شدن، کاری را از پیش نخواهد برد و مشکلی را حل نخواهد کرد.
بایستی عقلای حوزه و عمدتاً مدیریت حوزه بنشینند و با فکر و تأمل، این سر رشته ای را که اینک به وسیله ی فضلا و جوان های حوزه به دست آمده است- سر رشته ی تحقیق- دنبال کنند و نگذارند که این متوقف بماند.(1)
حوزه ی علمیّه، مرکز علم و تحقیق
حوزه ی علمیّه، اصلًا مرکز علم و تحقیق بوده است. اگر علم برای علم، و علم بدون قصد مزد، مصداقی در کشور ما داشته باشد، از قدیم در حوزه های علمیّه بوده است.(2)
رونق دادن به ذره ذرهی عمر هزاران انسان
امروز اگر محقق بخواهد کار بکند و کار مناسب این زمان را بکند، باید یقین داشته باشد که ذره ذره لحظات و اوقات گرانبهایی که او از اول عمر خودش صرف میکند، به ذره ذرهی عمر هزاران انسان رونق خواهد داد.(3)
عمقی و محتوایی
یک مسأله، مسأله ی پژوهش است. امروز انصافاً در قم، کار تحقیق راه افتاده است و دستگاه های مختلف در گوشه و کنار، به تحقیق متون و از این قبیل مشغولند. اما این تحقیقات، با این بی نظمی، برای بعضی افراد فقط «نان دانی» است! یعنی عده ای طلبه چند ساعت کار تحقیقی می کنند تا پولی بگیرند. تحقیقی هم که امروز در حوزه تزریق می کنند، همان تحقیق به معنای دانشگاهی است؛ یعنی روی متون تحقیق می کنند، که در واقع تحقیق نیست؛ بلکه نوعی تتبّع است. افتخار حوزه به این است که، تحقیقش، تحقیق عمقی و محتوایی است؛ این را ما از دست ندهیم. باید موضوعات گوناگونی را در مسایل و مباحث مختلف به افراد بدهند و به آنها بگویند بروید راجع به این قضیه، تحقیق حق کنید. خودِ حوزه این کار را اداره کند و اگر یک وقت لازم شد، پول هم داده شود. بالاخره شما وقتی بخواهید کارهای مهم جدیدی را انجام دهید، باید روی مسایل کار کنید. به چند طلبه ی فاضل، پولی هم بدهید تا کار کنند.(4)
کار اول طلاب
1- به هنگام بازدید از نمایشگاه تخصصی طلاب در قم، 15/07/1379.
2- بیانات در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، به مناسبت هفتمین سالگرد تشکیل این شورا، سال 1370.
3- بیانات در دیدار علما اردبیل، 30/04/1366.
4- در دیدار اعضای شورای عالی حوزه ی علمیّه قم، 14/09/1374.