دانش فقه الحدیث صفحه 115

4 - مخالفت روایت با اخبار متواتر.(1)

5 - مخالفت با سنت قطعی.(2) مثل روایاتی را که در بارۀ کامل بودن ماه رمضان نقل شده اند این روایت می گوید که ماه رمضان، هیچ گاه کمتر از سی روز نیست شیخ طوسی این روایات را در تهذیب الاحکام و الاستبصار، به خاطر مخالفت با قرآن، سنت قطعی و ضعف روایان، رد می کند.

6 - مخالفت با قرآن.(3)

7 - مخالفت با عقل و دلیل عقلی؛ شیخ طوسی در هر دو کتاب تهذیب الاحکام و الاستبصار، روایاتی را که به صراحت دلالت بر سهو پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دارند، ردّ می کند؛ او می گوید: این روایات با مقام عصمت پیامبر سازش ندارند و قاطبۀ دانشمندان شیعه این روایات را مخالف عقل دانسته است.(4)

8 - مخالفت با اجماع؛ شیخ، روایت نبود حق قصاص برای زنان (لیس للنساء عفو ولاقود وانّما ذلک للعصبه) را با اجماع رد می کند و پس از نقل آن می گوید که علی بن حسن بن فضال گفته: «هذا خلاف ما أجمع علیه علمائنا»؛ این حدیث خلاف اجماع علمای ما است. حدیث را طوسی در دو کتاب ارث وقصاص از تهذیب الاحکام و این ذیل را در کتاب ارث آورده است؛ یعنی آن را به خاطر مخالفت با اجماع رد کرده است.(5)

1- . همان، 61/2، 66.
2- . همان، 14/1، 131.
3- . الاستبصار، 190/1، 69/2، 72.
4- . تهذیب الاحکام، 191/2؛ الاستبصار، 359/1؛ تذکره الفقهاء، 309/3؛ نهج الحق، / 163، بحارالانوار، 97/17؛ الالهیات، 188/2؛ منتهی المطلب، 280/5.
5- . الکافی، 357/7؛ تهذیب الاحکام، 177/10؛ الاستبصار، 262/4؛ وسائل الشیعه، 88/19، 433/17؛ تهذیب الاحکام، 397/9؛ جواهرالکلام، 284/42؛ اصول وقواعد فقه الحدیث، / 164.