دانش فقه الحدیث صفحه 137

که با عنوان «الحدیقه الهلالیه» شرح دعای رؤیت هلال، به چاپ رسیده است.

4 - سیدعلی خان هر دعایی را که شرح می کند، با خطبۀ جداگانه ومستقل است و وجهت آن، این است که وقتی بخشی از دعاها را شرح کرده بود، برخی از معاصران او برداشته و به خود نسبت داده بود؛ لذا سید خیلی ناراحت شده در آخر شرح صحیفه سجادیه از او بسیار بدگویی کرده است. شیخ عباس قمی می گوید: کم اتفاق افتاده که نظیر آن در مؤلفات متقدمان و متأخران یافت شود و به همین جهت من دوست ندارم آن را نقل کنم.(1)

5 - سیدعلی خان، شرح هر دعا را «روضه» نامیده که جمع آن روضه ها، «ریاض» می شود. در آخر کتاب می گوید: «هذا آخر الروضه الرابعه والخمسین وبتمامها تمّ الشرح المسمی بریاض السالکین فی شرح صحیفه سید العابدین».

6 - شرح را در بیست و یکم شوال سال 1106 هجری، تمام کرده است.

7 - او در شرح صحیفۀ خود به شرح واژگان اهتمام فراوان داشته است. ظاهر آن است که وی شرح را در سفرهای خود (هند) نوشته در عین حال، منابع بسیار غنی در شرح واژگان استفاده کرده؛ یعنی از کتابهای لغوی قدما؛ همچون: العین خلیل بن احمد فراهیدی (175 ه. ق)، المفردات حسین بن محمد راغب اصفهانی (505 ه. ق)، اساس البلاغه زمخشری (538 ه. ق)، النهایه ابن اثیر جزری (606 ه. ق)، لسان العرب ابن منظور افریقی (711 ه. ق)، القاموس المحیط فیروزآبادی، صحاح اللغه جوهری (393 ه. ق)، المصباح المنیر احمد بن علی فیومی (770 ه. ق) و غیر آنها بهره برده است. شرح او درباره واژگان به قدری زیبا و جامع می باشد که استاد محمد حسین مظفر از فضلای حوزه همت خود را برگردآوری شرح واژگان این کتاب گذاشته و