- پیش گفتار 1
- اشاره 1
- فقه در قرآن 3
- فقه در سخنان رسول خدا 4
- فقه در اصطلاح 5
- شرح واژه «حدیث» 7
- اصطلاح فقه الحدیث 8
- اشاره 9
- شروح و شارحان نهج البلاغه 11
- 1 - معارج نهج البلاغه، 11
- 3. حدائق الحقائق فی شرح نهج البلاغه، 14
- 4. شرح نهج البلاغۀ 15
- 5. شرح نهج البلاغه، 17
- 6. فی ظلال نهج البلاغۀ. 19
- 7. شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی جعفری 22
- اشاره 22
- خصوصیات شرح نهج البلاغه 22
- اشاره 24
- 8. بهج الصباغه شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی شوشتری 24
- 1. الاخبار الدخیله 25
- اشاره 25
- 1. تصحیف در سند؛ 2. تصحیف در متن. 25
- 3. تحریف در سند؛ 4. تحریف در متن. 26
- 5 و 6. تقدیم و تأخیر در کلمات 27
- عوامل اضطراب: 28
- عوامل شناخت حدیث صحیح از معلول: 28
- اسباب شناخت تصحیفات: 29
- 2. قاموس الرجال 29
- اشاره 34
- اشاره 35
- 1. شرح اصول کافی ملا صدرای شیرازی 35
- اهتمام ملاصدرا به سند روایات و راویان 38
- روش شناسی شرح اصول کافی 39
- 2. مرآه العقول فی أخبار آل الرسول علیهم السلام 43
- اشاره 43
- ویژگهای شرح کافی 51
- تحریف قرآن 58
- 3. شرح اصول کافی تألیف ملا صالح مازندرانی (1086 یا 1081 ه ق) 60
- روضه المتقین 62
- شناسایی من لا یحضره الفقیه 64
- خصوصیات کتاب روضه المتقین 66
- صحت وضعف در نزد قدما 69
- شروح تهذیب الاحکام 81
- اشاره 81
- ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاحکام 87
- کتاب الوافی، شرح جوامع چهارگانه حدیثی 94
- اشاره 94
- شیوه نگارش الوافی 100
- روش وسائل الشیعه 101
- اشاره 102
- شرح های استبصار 102
- «الاستبصار فیما اختلف من الاخبار» 108
- «خبر مبتلی به معارض» 110
- «نمونه هایی از مرجحات شیخ طوسی» 112
- 2 - جمع بین روایات با تصرف در یکی 113
- نقد شیخ طوسی از روایات 114
- استقصاء الاعتبار فی شرح الاستبصار 116
- ویژگی های کتاب استقصاء الاعتبار 118
- برخی از مبانی علمی مؤلف: 120
- 13 - اضطراب از دیدگاه شیخ طوسی 128
- اشاره 131
- اشاره 132
- ویژگی های شرح صحیفۀ سجادیه (ریاض السالکین) 135
- یاد آوری: 139
- 2. شروح زیارت جامعه کبیره: 139
- اشاره 148
- 2 - شرح غرر ودرر آمدی 152
- اشاره 152
- سند احادیث 153
- آقا جمال الدین خوانساری 156
- خصوصیات کتاب شرح غرر 159
- شرح التوحید سید حیدر آملی 162
- 3. فقه الحدیث در بحارالانوار 162
- 4. فقه الحدیث در المیزان 168
- اشاره 168
- شیوه علامه طباطبایی در فقه الحدیث 172
- «شناخت حدیث موضوع» 173
- نقد حدیث؛ شاخه ای از فقه الحدیث 196
- بررسی سبب نزول آیات سوره انسان 211
- اشاره 222
- پیدایش اخباری گری 224
- اخباریین جدید 226
- ویژگی های کتاب الحدائق النّاضره 228
- وجوه شیخ در تبین معنای حدیث 232
- معنای لا ضرار 245
- مصادر حدیث لاضرر 247
- اشاره 248
- ضرورت پرداختن به لغت 249
- اشاره 249
- 1. غریب اللغه؛ 254
- 2. غریب القرآن: 255
- 3. غریب الحدیث 256
- اهمیت توجه به اشتقاق 261
- نقش لغت در ترجمه 272
- 1. منهج موضوعی 273
- بررسی منهج های لغت 273
- اشاره 273
- آشنایی با روشها و منهج های لغوی 273
- 2. منهج تقلیبی 274
- اشاره 276
- کتاب های دیگر این منهج 277
- اشاره 279
- 4. منهج اوّل کلمه 279
- 2. نحو 282
- اشاره 286
- کتاب المجازات النبویه 291
- بررسی مثالی مجاز از نظر سند و متن 296
- رجال الحدیث 306
- 1. داستان زینب بنت جحش 322
- بررسی سند چند حدیث موضوع 322
- اشاره 322
- درایه الحدیث 322
- اشاره 322
- اینک سند روایت 325
- رجال سند این روایت 326
- 2. بررسی اسناد افسانۀ غرانیق 328
- 3. داستان مسحور شدن پیامبر 335
- اشاره 340
- 1. نقل تمام حدیث وتوجه به صدر و ذیل حدیث؛ 341
- 4. توجه به سایر روایات و وحدت آنها؛ 343
- 3. توجه به شخصیت راوی؛ 343
- 2. توجه به سؤال؛ 343
- 5. توجه به روایات عامّه؛ 347
- 6. توجه به فتاوای متقدمان؛ 348
- 7. توجه به فتاوای عامه؛ 350
- 10. توجه به گونه صدور حدیث؛ 355
- مقایسه بین روایات خاصه و عامه و اثر آن 362
- 1. عدم اعتبار سیاق با دلیل قاطع 400
- 3. سیاق و برداشت فقهی 406
- 4. نشانه های بی اعتباری سیاق در نزد فقیهان 415
- الف - عدم تخصیص حدیث با مورد 415
- ب - توجه به علت حدیث 416
- 5. حجیت مفهوم موافقه و مخالفه 422
- اشاره 428
- جمع بین روایات 429
- گفتار اول: مفهوم تعارض 435
- گفتار دوم: اسباب پیدایش تعارض بین اخبار 436
- اشاره 436
- تقیه در روایات 444
- سؤال مردم از اصحاب ائمّه علیهم السلام 446
- تقیّه و مصالح شیعیان 448
- سابقۀ تاریخی علم علاج الحدیث: 458
- گفتار سوم: ترجیح بین روایات 460
مؤلفات من از توجه امام همام موسی بن جعفر علیه السلام بود که آن حضرت را در خواب دیدم و به من قلمی عنایت کرد و فرمود: بنویس. از آن پس موفق شدم پس تمام کتاب های من از برکت قلم امام موسی بن جعفر علیه السلام است.
بلی، شیخ عبداللّه مامقانی (1353 ه ق) نیز در تنقیح المقال - ذیل کلمۀ عبداللّه - می گوید: موسی بن جعفر علیه السلام را در خواب دیدم که مقداری از آب دهان مبارک را در دهان من گذاشته و پس از آن تحولی در من ایجاد شد.
سلسله نسب شبّر به امام زین العابدین می رسد، وی به «کاظمی» مشهور است، ولی تولد او در نجف بوده است. او از شاگردان شیخ جعفر کاشف الغطاء (1228 ه ق)، سید علی طباطبائی (1231 ه ق)، شیخ اسداللّه کاظمی (1224 ه ق) و میرزا ابوالقاسم قمی (1231 ه ق) می باشد.
از مرحوم شبر، سه کتاب بسیار برجسته و معروف است: 1 - تفاسیر - خصوصاً تفسیر وجیز - 2 - حق الیقین که در موضوع اعتقادات نوشته و بسیار کتاب جالب و خواندنی در موضوع کلام و اعتقادات است. 3 - مصابیح الانوار؛ یعنی همان کتابی که به شرح مشکلات پاره ای از روایات پرداخته است.(1)
شبر در نوع کتاب های خود به احادیث توجه وعنایت خاص دارد و بر همین اساس، پاره ای از کتاب های او بر محور روایات دور می زند؛ مثل: کتاب الاخلاق و کتاب تسلیه الفؤاد که در موضوع معاد نوشته شده است. در کتاب مصابیح الانوار از شیخ کلینی در کتاب شریف کافی نقل می کند: «علی بن ابراهیم، عن أبیه، عن
1- . مقدمۀ تفسیر شبر، مقدمۀ الجوهر الثمین؛ موسوعه العتبات المقدسه 1/97؛ روضات الجنات، 4/262؛ دارالسلام، 2/250؛ سفینه البحار، 2/137 (طبع حجری)؛ ریحانه الادب، 3/176؛ تنقیح المقال، 2/213؛ مقدمه الاخلاق، طبقات اعلام الشیعه 1/286، مقدمه کتاب «علامه شبر وتفاسیر سه گانه».