دانش فقه الحدیث صفحه 254

التطهیر می دانند، بعد این سؤال را مطرح می کند که: در لغت نیز الطهاره به عنوان مصدر؛ یعنی التطهیر، آمده یا نه؟ علامه شوشتری می گوید: این تفسیر برای الطهاره اولین بار به وسیله احمد بن علی فیومی مطرح شد وکتاب او، یک کتاب فقهی است.(1)

کتاب های لغت از نظر تألیف و ساختار به سه بخش مهم تقسیم می شود:

1. غریب اللغه؛

غریب، بروزن فعیل از ماده غروب، یعنی پوشیده و نامأنوس.

شخصی که دور از وطن باشد، غریب است، غریبه همان فرد ناآشنا. است غریب اللغه، یعنی لغتی که معنای آن احتیاج به شناسایی دارد. کتاب هایی که با عنوان غریب اللغه تألیف شده اند، به بررسی تمام لغات در حد امکان پرداخته اند و ناظر به صنف خاصی از لغات نیستند، بلکه به بررسی الفاظ به طور عمومی می پردازد. این گونه کتاب ها را غریب اللغه می گویند. مثلا، خلیل بن احمد فراهیدی در کتاب العین، هر لغتی را که از عرب آموخته آن را در کتاب خود آورده، چه شعر باشد، چه آیه قرآن باشد، یا حدیث باشد. کتاب های غریب اللغه، بیشتر عنوان های کتاب لغت را به خود اختصاص داده اند. می توان عنوان های چاپ شدۀ ذیل را در این مجموعه جای داد:

1. کتاب العین، تالیف خلیل بن احمد فراهیدی (م 170 ه ق)

2. إصلاح المنطق، ابن سکیت، (م 243 ه ق)

3. جمهره اللغه، ابن درید، (م 321 ه ق)

4. تهذیب، اللغه أزهری، (م 370 ه ق)

5. صحاح اللغه، تألیف اسماعیل بن حمّاد جوهری (م 393 ه ق)

6. المحیط، صاحب بن عباد، (م 468 ه ق)

7. المخصّص، ابن سیده اندلسی، (م 485 ه ق)