- پیش گفتار 1
- اشاره 1
- فقه در قرآن 3
- فقه در سخنان رسول خدا 4
- فقه در اصطلاح 5
- شرح واژه «حدیث» 7
- اصطلاح فقه الحدیث 8
- اشاره 9
- 1 - معارج نهج البلاغه، 11
- شروح و شارحان نهج البلاغه 11
- 3. حدائق الحقائق فی شرح نهج البلاغه، 14
- 4. شرح نهج البلاغۀ 15
- 5. شرح نهج البلاغه، 17
- 6. فی ظلال نهج البلاغۀ. 19
- اشاره 22
- 7. شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی جعفری 22
- خصوصیات شرح نهج البلاغه 22
- اشاره 24
- 8. بهج الصباغه شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی شوشتری 24
- 1. الاخبار الدخیله 25
- اشاره 25
- 1. تصحیف در سند؛ 2. تصحیف در متن. 25
- 3. تحریف در سند؛ 4. تحریف در متن. 26
- 5 و 6. تقدیم و تأخیر در کلمات 27
- عوامل اضطراب: 28
- عوامل شناخت حدیث صحیح از معلول: 28
- اسباب شناخت تصحیفات: 29
- 2. قاموس الرجال 29
- اشاره 34
- اشاره 35
- 1. شرح اصول کافی ملا صدرای شیرازی 35
- اهتمام ملاصدرا به سند روایات و راویان 38
- روش شناسی شرح اصول کافی 39
- 2. مرآه العقول فی أخبار آل الرسول علیهم السلام 43
- اشاره 43
- ویژگهای شرح کافی 51
- تحریف قرآن 58
- 3. شرح اصول کافی تألیف ملا صالح مازندرانی (1086 یا 1081 ه ق) 60
- روضه المتقین 62
- شناسایی من لا یحضره الفقیه 64
- خصوصیات کتاب روضه المتقین 66
- صحت وضعف در نزد قدما 69
- شروح تهذیب الاحکام 81
- اشاره 81
- ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاحکام 87
- کتاب الوافی، شرح جوامع چهارگانه حدیثی 94
- اشاره 94
- شیوه نگارش الوافی 100
- روش وسائل الشیعه 101
- اشاره 102
- شرح های استبصار 102
- «الاستبصار فیما اختلف من الاخبار» 108
- «خبر مبتلی به معارض» 110
- «نمونه هایی از مرجحات شیخ طوسی» 112
- 2 - جمع بین روایات با تصرف در یکی 113
- نقد شیخ طوسی از روایات 114
- استقصاء الاعتبار فی شرح الاستبصار 116
- ویژگی های کتاب استقصاء الاعتبار 118
- برخی از مبانی علمی مؤلف: 120
- 13 - اضطراب از دیدگاه شیخ طوسی 128
- اشاره 131
- اشاره 132
- ویژگی های شرح صحیفۀ سجادیه (ریاض السالکین) 135
- یاد آوری: 139
- 2. شروح زیارت جامعه کبیره: 139
- اشاره 148
- اشاره 152
- 2 - شرح غرر ودرر آمدی 152
- سند احادیث 153
- آقا جمال الدین خوانساری 156
- خصوصیات کتاب شرح غرر 159
- شرح التوحید سید حیدر آملی 162
- 3. فقه الحدیث در بحارالانوار 162
- 4. فقه الحدیث در المیزان 168
- اشاره 168
- شیوه علامه طباطبایی در فقه الحدیث 172
- «شناخت حدیث موضوع» 173
- نقد حدیث؛ شاخه ای از فقه الحدیث 196
- بررسی سبب نزول آیات سوره انسان 211
- اشاره 222
- پیدایش اخباری گری 224
- اخباریین جدید 226
- ویژگی های کتاب الحدائق النّاضره 228
- وجوه شیخ در تبین معنای حدیث 232
- معنای لا ضرار 245
- مصادر حدیث لاضرر 247
- اشاره 248
- اشاره 249
- ضرورت پرداختن به لغت 249
- 1. غریب اللغه؛ 254
- 2. غریب القرآن: 255
- 3. غریب الحدیث 256
- اهمیت توجه به اشتقاق 261
- نقش لغت در ترجمه 272
- 1. منهج موضوعی 273
- اشاره 273
- بررسی منهج های لغت 273
- آشنایی با روشها و منهج های لغوی 273
- 2. منهج تقلیبی 274
- اشاره 276
- کتاب های دیگر این منهج 277
- اشاره 279
- 4. منهج اوّل کلمه 279
- 2. نحو 282
- اشاره 286
- کتاب المجازات النبویه 291
- بررسی مثالی مجاز از نظر سند و متن 296
- رجال الحدیث 306
- درایه الحدیث 322
- اشاره 322
- 1. داستان زینب بنت جحش 322
- بررسی سند چند حدیث موضوع 322
- اشاره 322
- اینک سند روایت 325
- رجال سند این روایت 326
- 2. بررسی اسناد افسانۀ غرانیق 328
- 3. داستان مسحور شدن پیامبر 335
- اشاره 340
- 1. نقل تمام حدیث وتوجه به صدر و ذیل حدیث؛ 341
- 4. توجه به سایر روایات و وحدت آنها؛ 343
- 3. توجه به شخصیت راوی؛ 343
- 2. توجه به سؤال؛ 343
- 5. توجه به روایات عامّه؛ 347
- 6. توجه به فتاوای متقدمان؛ 348
- 7. توجه به فتاوای عامه؛ 350
- 10. توجه به گونه صدور حدیث؛ 355
- مقایسه بین روایات خاصه و عامه و اثر آن 362
- 1. عدم اعتبار سیاق با دلیل قاطع 400
- 3. سیاق و برداشت فقهی 406
- الف - عدم تخصیص حدیث با مورد 415
- 4. نشانه های بی اعتباری سیاق در نزد فقیهان 415
- ب - توجه به علت حدیث 416
- 5. حجیت مفهوم موافقه و مخالفه 422
- اشاره 428
- جمع بین روایات 429
- گفتار اول: مفهوم تعارض 435
- گفتار دوم: اسباب پیدایش تعارض بین اخبار 436
- اشاره 436
- تقیه در روایات 444
- سؤال مردم از اصحاب ائمّه علیهم السلام 446
- تقیّه و مصالح شیعیان 448
- سابقۀ تاریخی علم علاج الحدیث: 458
- گفتار سوم: ترجیح بین روایات 460
خروج از آب است. مرد گفت: بله آقا، همین گونه است. حضرت صادق علیه السلام فرمود:
خدای متعال او را حلال کرده و تذکیه او را همان مرگش قرار داده، همان طور که ماهی ها را حلال کرده و تذکیه آنها را همان مرگ قرار داده است.(1)
(روی الکلینی عن علی بن محمد عن عبداللّه بن اسحاق العلوی عن الحسین بن علی عن محمد بن سلیمان الدیلمی عن فُریب عن ابن أبی یعفور، قال: کنت عند أبی عبداللّه علیه السلام إذْ دخل علیه رجلٌ من الخزّازین، فقال له: جُعلت فداک ما تقولُ فی الصلاه فی الخزّ؟ فقال: لا بأس بالصلاه فیه. فقال له الرّجل: جعلت فداک انّه میّتٌ وهو علاجی وأنا أعرفهُ. فقال أبوعبداللّه علیه السلام: أنا أعرف به منک. فقال له الرجل: انه علاجی ولیس أحد أعرف به منّی، فتبسَّمَ أبوعبداللّه علیه السلام ثمّ قال له: أتقول انّه دابّه تخرج من الماء أو تصاد من الماء فتخرج فاذا فقد الماء مات؟ فقال الرّجل: صدقت جُعلت فداک هکذا هو، فقال أبوعبداللّه علیه السلام: فانّک تقول: انّه دابه تمشی علی أربع ولیس هو علی حدّ الحیتان فیکون ذکاته خروجه من الماء، فقال الرجل: إی واللّه هکذا أقول. فقال له أبوعبداللّه علیه السلام: فانّ اللّه تبارک وتعالی أحلّه وجعل ذکاته موتهُ کما أحلّ الحیتان وجعل ذکاتها موتَها).(2)
این دو روایت، گر چه دو نفر آن را نقل کرده، اما ظاهر مطلب آن است که دو روایت در اصل یک قضیه و یک مطلب است و کلامی که از امام علیه السلام در جواب سائل صادر شده، یک جواب بوده، نهایت مطلب آن است که جماعتی حاضر بوده، از آن جمله ابن ابی یعفور و ابن الحجاج. اختلاف الفاظ روایت که در روایت اول سؤال از نماز در خز بدون ذکر پوست است و در روایت دوم، سؤال از پوست خز است بدون
1- . الکافی، 399/3؛ تهذیب الاحکام، 211/2؛ وسائل الشیعه، 359/4.
2- . همان منبع.