دانش فقه الحدیث صفحه 36

مشائیین؛ یعنی دیدگاه و نظریات فلسفی بوعلی سینا و فلسفۀ عرفانی شیخ شهید سهروردی، فلسفه و مکتب جدیدی را پایه گذاری کرد و مکتب او، به «فلسفۀ صدرایی مشهور شد؛ و مکتب فلسفی «حکمت متعالیه» را بنا نهاد و با نگارش کتاب أسفار، به تبیین نظریات خود پرداخت. أسفار، جمع سَفر و سَفَر، به معنای سیر و گذار است، او در حکمت متعالیه حرکت جوهری، وحدت وجود و روحانی بودن معاد را مطرح کرد، همان عنوان هایی که باعث شد مخالفت فقهای معاصر او با او آغاز شود؛ اگر چه فقیهانی همچون شیخ بهایی (1030 ه ق) و علامه محمد باقر میرداماد (1040 ه ق) با او مخالفت نکردند، بلکه از او نیز حمایت کردند؛ چون هر دو، بینیش فلسفی و عرفانی داشته اند؛ ولی فقیهانی همچون فاضل قطیفی، صاحب کتاب إیضاح النافع (وفات بعد از 1050) با او به مخالفت پرداختند و حکم به تکفیر او دادند. صدر المتألهین در دوران آخر عمر خود به شرح روایات کتاب الکافی روی آورد و این مطلب، اهمیت فقه الحدیث و توجه به احادیث را می رساند که او آخرین کتاب ها و نوشته های خود را متمرکز در شرح اخبار و روایات نموده است. علامه سید محمد باقر خوانساری (1313 ه. ق) می گوید: نزد من، این شرح بهترین و برترین شرحی است که بر روایات اهل بیت علیهم السلام نوشته شده است، در مقدمه آن از دو استاد بزرگ، شیخ بهایی و سید محمد باقر میرداماد استرآبادی، یاد می کند؛ ولی بهایی را بر استرآبادی مقدم می دارد و استرآبادی را نیز تجلیل فراوان می کند؛ همان طور که گفته شد، عدّه ای در طرد او بلکه تکفیر او کوتاهی نکردند.

خوانساری از برخی علما نقل می کند که گفته: شروح کافی زیاد است و اولین کسی