- پیش گفتار 1
- اشاره 1
- فقه در قرآن 3
- فقه در سخنان رسول خدا 4
- فقه در اصطلاح 5
- شرح واژه «حدیث» 7
- اصطلاح فقه الحدیث 8
- اشاره 9
- شروح و شارحان نهج البلاغه 11
- 1 - معارج نهج البلاغه، 11
- 3. حدائق الحقائق فی شرح نهج البلاغه، 14
- 4. شرح نهج البلاغۀ 15
- 5. شرح نهج البلاغه، 17
- 6. فی ظلال نهج البلاغۀ. 19
- 7. شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی جعفری 22
- اشاره 22
- خصوصیات شرح نهج البلاغه 22
- اشاره 24
- 8. بهج الصباغه شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی شوشتری 24
- 1. الاخبار الدخیله 25
- اشاره 25
- 1. تصحیف در سند؛ 2. تصحیف در متن. 25
- 3. تحریف در سند؛ 4. تحریف در متن. 26
- 5 و 6. تقدیم و تأخیر در کلمات 27
- عوامل اضطراب: 28
- عوامل شناخت حدیث صحیح از معلول: 28
- اسباب شناخت تصحیفات: 29
- 2. قاموس الرجال 29
- اشاره 34
- اشاره 35
- 1. شرح اصول کافی ملا صدرای شیرازی 35
- اهتمام ملاصدرا به سند روایات و راویان 38
- روش شناسی شرح اصول کافی 39
- 2. مرآه العقول فی أخبار آل الرسول علیهم السلام 43
- اشاره 43
- ویژگهای شرح کافی 51
- تحریف قرآن 58
- 3. شرح اصول کافی تألیف ملا صالح مازندرانی (1086 یا 1081 ه ق) 60
- روضه المتقین 62
- شناسایی من لا یحضره الفقیه 64
- خصوصیات کتاب روضه المتقین 66
- صحت وضعف در نزد قدما 69
- شروح تهذیب الاحکام 81
- اشاره 81
- ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاحکام 87
- کتاب الوافی، شرح جوامع چهارگانه حدیثی 94
- اشاره 94
- شیوه نگارش الوافی 100
- روش وسائل الشیعه 101
- اشاره 102
- شرح های استبصار 102
- «الاستبصار فیما اختلف من الاخبار» 108
- «خبر مبتلی به معارض» 110
- «نمونه هایی از مرجحات شیخ طوسی» 112
- 2 - جمع بین روایات با تصرف در یکی 113
- نقد شیخ طوسی از روایات 114
- استقصاء الاعتبار فی شرح الاستبصار 116
- ویژگی های کتاب استقصاء الاعتبار 118
- برخی از مبانی علمی مؤلف: 120
- 13 - اضطراب از دیدگاه شیخ طوسی 128
- اشاره 131
- اشاره 132
- ویژگی های شرح صحیفۀ سجادیه (ریاض السالکین) 135
- یاد آوری: 139
- 2. شروح زیارت جامعه کبیره: 139
- اشاره 148
- 2 - شرح غرر ودرر آمدی 152
- اشاره 152
- سند احادیث 153
- آقا جمال الدین خوانساری 156
- خصوصیات کتاب شرح غرر 159
- شرح التوحید سید حیدر آملی 162
- 3. فقه الحدیث در بحارالانوار 162
- اشاره 168
- 4. فقه الحدیث در المیزان 168
- شیوه علامه طباطبایی در فقه الحدیث 172
- «شناخت حدیث موضوع» 173
- نقد حدیث؛ شاخه ای از فقه الحدیث 196
- بررسی سبب نزول آیات سوره انسان 211
- اشاره 222
- پیدایش اخباری گری 224
- اخباریین جدید 226
- ویژگی های کتاب الحدائق النّاضره 228
- وجوه شیخ در تبین معنای حدیث 232
- معنای لا ضرار 245
- مصادر حدیث لاضرر 247
- اشاره 248
- ضرورت پرداختن به لغت 249
- اشاره 249
- 1. غریب اللغه؛ 254
- 2. غریب القرآن: 255
- 3. غریب الحدیث 256
- اهمیت توجه به اشتقاق 261
- نقش لغت در ترجمه 272
- 1. منهج موضوعی 273
- بررسی منهج های لغت 273
- آشنایی با روشها و منهج های لغوی 273
- اشاره 273
- 2. منهج تقلیبی 274
- اشاره 276
- کتاب های دیگر این منهج 277
- اشاره 279
- 4. منهج اوّل کلمه 279
- 2. نحو 282
- اشاره 286
- کتاب المجازات النبویه 291
- بررسی مثالی مجاز از نظر سند و متن 296
- رجال الحدیث 306
- اشاره 322
- 1. داستان زینب بنت جحش 322
- بررسی سند چند حدیث موضوع 322
- درایه الحدیث 322
- اشاره 322
- اینک سند روایت 325
- رجال سند این روایت 326
- 2. بررسی اسناد افسانۀ غرانیق 328
- 3. داستان مسحور شدن پیامبر 335
- اشاره 340
- 1. نقل تمام حدیث وتوجه به صدر و ذیل حدیث؛ 341
- 3. توجه به شخصیت راوی؛ 343
- 4. توجه به سایر روایات و وحدت آنها؛ 343
- 2. توجه به سؤال؛ 343
- 5. توجه به روایات عامّه؛ 347
- 6. توجه به فتاوای متقدمان؛ 348
- 7. توجه به فتاوای عامه؛ 350
- 10. توجه به گونه صدور حدیث؛ 355
- مقایسه بین روایات خاصه و عامه و اثر آن 362
- 1. عدم اعتبار سیاق با دلیل قاطع 400
- 3. سیاق و برداشت فقهی 406
- الف - عدم تخصیص حدیث با مورد 415
- 4. نشانه های بی اعتباری سیاق در نزد فقیهان 415
- ب - توجه به علت حدیث 416
- 5. حجیت مفهوم موافقه و مخالفه 422
- اشاره 428
- جمع بین روایات 429
- گفتار اول: مفهوم تعارض 435
- گفتار دوم: اسباب پیدایش تعارض بین اخبار 436
- اشاره 436
- تقیه در روایات 444
- سؤال مردم از اصحاب ائمّه علیهم السلام 446
- تقیّه و مصالح شیعیان 448
- سابقۀ تاریخی علم علاج الحدیث: 458
- گفتار سوم: ترجیح بین روایات 460
تحتها ونباته بضم النون وبعد الالف تاء مفتوحه مثناه».
4. اگر سند روایتی از ناحیه راویان ضعف داشت؛ ولی متن آن مطابق دلیل و برهان بود، حدیث را معتبر می شمارد. مثلاً او در ذیل حدیث دوم فرموده:
این حدیث اگر چه ضعیف السند می باشد؛ چون راویان ضعیفی همچون سهل بن زیاد و مفضل بن صالح و غیر آن در سلسله سند واقع شده اند؛ ولی این مطلب، ضرری در باره حدیث ندارد؛ چون متن آن معتضد به برهان عقلی می باشد و همین طور، بسیاری از روایات که در بارۀ توحید و معارف وارد شده اند.
روش شناسی شرح اصول کافی
شناخت دانشمندان، امروزه از ملاصدرا از آنچه در عصر او واقع شده به مراتب بیشتر است، و تفکرات در باره ملاصدرا بسیار گسترده است. دانشمندان برجسته ای، پس از گذشت این چهار قرن به عظمت افکار او پی برده اند و دانش او را ستوده اند. شرح او بر کتاب کافی، اگر چه ناتمام است؛ ولی اهتمام او و دانشمندان آن عصر را در فقه الحدیث می رساند. این مطلب می رساند که از قرن یازدهم در حوزه اصفهان توجه بسیار جالب و قابل ستایش در باره فهم، شرح و بیان احادیث صورت پذیرفته است؛ همان مطلبی که در قرن های قبل، مورد غفلت قرار گرفته بود.
در پنج، شش قرن پس از محدثان نامور امامیه (محمدون ثلاثه)، نه تنها به فهم و شرح احادیث توجه نشد که گردآوری حدیث هم مورد غفلت قرار گرفت. البته در این قرون، فقه بسیار رشد کرد و - خصوصاً از عصر محقق حلی (675 ه. ق) و علامه حلی - جهشی فوق العاده داشت؛ اما حدیث راکد شد. در قرن هفتم در «حلّه» حرکت خوبی در باره جمع آوری، نگارش و توجه به حدیث توسط آل طاووس - خصوصاً سید بن طاووس حلی (علی بن طاووس حلی 664 ه. ق) - صورت پذیرفت و او مجموعه ای از کتابهای حدیثی را تألیف و باعث رشد و نمو حدیث گردید تا دوره