دانش فقه الحدیث صفحه 444

تقیه در روایات

1 - «عن أبی بصیر أنّه قال: سألت أبا عبداللّه علیه السلام عن القنوت فقال: فیما یجهر فیه بالقراءه، فقال: فقلت له: إنّی سألت أباک عن ذلک، فقال: فی الخمس کلّها؟ فقال: رحم اللّه أبی إنّ أصحاب أبی أتوه فسألوه فأخبرهم بالحقّ ثمّ أتونی شکّاکاً فأفتیتهم بالتقیّه.»

ابوبصیر می گوید که از امام صادق علیه السلام از قنوت سؤال کردم. امام فرمود که در نمازهای جهری، آشکار خوانده می شود، به امام عرض کردم که من از پدر بزرگوار شما سؤال کردم فرمود: در هر پنج نماز. امام فرمود: خدا رحمت کند پدرم را اصحاب از او سؤال کردند، امام جواب شان را داد. بعد در حال شک و تردید از من سؤال کردند، فتوا دادم به تقیه.

2 - ابوعمرو الکنانی روایت می کند: «قال أبوعبداللّه علیه السلام: یا أبا عمرو، أرأیت لو حدّثتک بحدث أو أفتیتک بفتیا ثمّ جئتنی بعد ذلک فسالتنی عنه فأخبرتک بخلاف ذلک بأیّهما کنت تأخذ؟ قلت: بأحدثهما وأدع الآخر، فقال: قد أصبت یا أبا عمرو، أبی اللّه أن یُعبد سرّاً، أما واللّه لئن فعلتم ذلک لکان خیراً لی ولکم، وأبی اللّه عزّ وجلّ لنا ولکم فی دینه إلّاالتقیّه.»(1)

ابوعمرو کنانی می گوید که امام صادق علیه السلام فرمود: «ای ابا عمر! اگر فتوایی بدهم و بعد از مدتی بیایی و همان را بپرسی ولی من برخلاف فتوای قبلی سخن بگویم، به کدام یک از این دو عمل می کنی؟ گفتم: اولی را رها کرده و به دومی عمل می کنم.

امام علیه السلام فرمود: حقیقت را دریافتی ای ابا عمرو، خدای متعال اباء دارد که پرستش شود در حال پنهانی. قسم به خدای متعال اگر این کار را انجام دهید هر آینه برای من و شما بهتر است و خدای متعال برای من و شما نخواسته مگر تقیّه را.»