- پیش گفتار 1
- اشاره 1
- فقه در قرآن 3
- فقه در سخنان رسول خدا 4
- فقه در اصطلاح 5
- شرح واژه «حدیث» 7
- اصطلاح فقه الحدیث 8
- اشاره 9
- شروح و شارحان نهج البلاغه 11
- 1 - معارج نهج البلاغه، 11
- 3. حدائق الحقائق فی شرح نهج البلاغه، 14
- 4. شرح نهج البلاغۀ 15
- 5. شرح نهج البلاغه، 17
- 6. فی ظلال نهج البلاغۀ. 19
- 7. شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی جعفری 22
- اشاره 22
- خصوصیات شرح نهج البلاغه 22
- اشاره 24
- 8. بهج الصباغه شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی شوشتری 24
- 1. الاخبار الدخیله 25
- اشاره 25
- 1. تصحیف در سند؛ 2. تصحیف در متن. 25
- 3. تحریف در سند؛ 4. تحریف در متن. 26
- 5 و 6. تقدیم و تأخیر در کلمات 27
- عوامل اضطراب: 28
- عوامل شناخت حدیث صحیح از معلول: 28
- اسباب شناخت تصحیفات: 29
- 2. قاموس الرجال 29
- اشاره 34
- 1. شرح اصول کافی ملا صدرای شیرازی 35
- اشاره 35
- اهتمام ملاصدرا به سند روایات و راویان 38
- روش شناسی شرح اصول کافی 39
- 2. مرآه العقول فی أخبار آل الرسول علیهم السلام 43
- اشاره 43
- ویژگهای شرح کافی 51
- تحریف قرآن 58
- 3. شرح اصول کافی تألیف ملا صالح مازندرانی (1086 یا 1081 ه ق) 60
- روضه المتقین 62
- شناسایی من لا یحضره الفقیه 64
- خصوصیات کتاب روضه المتقین 66
- صحت وضعف در نزد قدما 69
- شروح تهذیب الاحکام 81
- اشاره 81
- ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاحکام 87
- کتاب الوافی، شرح جوامع چهارگانه حدیثی 94
- اشاره 94
- شیوه نگارش الوافی 100
- روش وسائل الشیعه 101
- اشاره 102
- شرح های استبصار 102
- «الاستبصار فیما اختلف من الاخبار» 108
- «خبر مبتلی به معارض» 110
- «نمونه هایی از مرجحات شیخ طوسی» 112
- 2 - جمع بین روایات با تصرف در یکی 113
- نقد شیخ طوسی از روایات 114
- استقصاء الاعتبار فی شرح الاستبصار 116
- ویژگی های کتاب استقصاء الاعتبار 118
- برخی از مبانی علمی مؤلف: 120
- 13 - اضطراب از دیدگاه شیخ طوسی 128
- اشاره 131
- اشاره 132
- ویژگی های شرح صحیفۀ سجادیه (ریاض السالکین) 135
- یاد آوری: 139
- 2. شروح زیارت جامعه کبیره: 139
- اشاره 148
- 2 - شرح غرر ودرر آمدی 152
- اشاره 152
- سند احادیث 153
- آقا جمال الدین خوانساری 156
- خصوصیات کتاب شرح غرر 159
- شرح التوحید سید حیدر آملی 162
- 3. فقه الحدیث در بحارالانوار 162
- 4. فقه الحدیث در المیزان 168
- اشاره 168
- شیوه علامه طباطبایی در فقه الحدیث 172
- «شناخت حدیث موضوع» 173
- نقد حدیث؛ شاخه ای از فقه الحدیث 196
- بررسی سبب نزول آیات سوره انسان 211
- اشاره 222
- پیدایش اخباری گری 224
- اخباریین جدید 226
- ویژگی های کتاب الحدائق النّاضره 228
- وجوه شیخ در تبین معنای حدیث 232
- معنای لا ضرار 245
- مصادر حدیث لاضرر 247
- اشاره 248
- ضرورت پرداختن به لغت 249
- اشاره 249
- 1. غریب اللغه؛ 254
- 2. غریب القرآن: 255
- 3. غریب الحدیث 256
- اهمیت توجه به اشتقاق 261
- نقش لغت در ترجمه 272
- 1. منهج موضوعی 273
- بررسی منهج های لغت 273
- آشنایی با روشها و منهج های لغوی 273
- اشاره 273
- 2. منهج تقلیبی 274
- اشاره 276
- کتاب های دیگر این منهج 277
- اشاره 279
- 4. منهج اوّل کلمه 279
- 2. نحو 282
- اشاره 286
- کتاب المجازات النبویه 291
- بررسی مثالی مجاز از نظر سند و متن 296
- رجال الحدیث 306
- بررسی سند چند حدیث موضوع 322
- 1. داستان زینب بنت جحش 322
- درایه الحدیث 322
- اشاره 322
- اشاره 322
- اینک سند روایت 325
- رجال سند این روایت 326
- 2. بررسی اسناد افسانۀ غرانیق 328
- 3. داستان مسحور شدن پیامبر 335
- اشاره 340
- 1. نقل تمام حدیث وتوجه به صدر و ذیل حدیث؛ 341
- 4. توجه به سایر روایات و وحدت آنها؛ 343
- 3. توجه به شخصیت راوی؛ 343
- 2. توجه به سؤال؛ 343
- 5. توجه به روایات عامّه؛ 347
- 6. توجه به فتاوای متقدمان؛ 348
- 7. توجه به فتاوای عامه؛ 350
- 10. توجه به گونه صدور حدیث؛ 355
- مقایسه بین روایات خاصه و عامه و اثر آن 362
- 1. عدم اعتبار سیاق با دلیل قاطع 400
- 3. سیاق و برداشت فقهی 406
- 4. نشانه های بی اعتباری سیاق در نزد فقیهان 415
- الف - عدم تخصیص حدیث با مورد 415
- ب - توجه به علت حدیث 416
- 5. حجیت مفهوم موافقه و مخالفه 422
- اشاره 428
- جمع بین روایات 429
- گفتار اول: مفهوم تعارض 435
- گفتار دوم: اسباب پیدایش تعارض بین اخبار 436
- اشاره 436
- تقیه در روایات 444
- سؤال مردم از اصحاب ائمّه علیهم السلام 446
- تقیّه و مصالح شیعیان 448
- سابقۀ تاریخی علم علاج الحدیث: 458
- گفتار سوم: ترجیح بین روایات 460
است، دو جلد آن اصول و در مورد اصول اعتقادی می باشد و پنج جلد آن در فروع و احکام ویک جلد آن، روضه است که احادیث متفرقه در آن گردآوری شده است.
کلینی آن را در مدت 20 سال نوشته و بی نهایت، دقت و اهتمام را در ضبط أحادیث داشته است و لذا دانشمندان، قاعده ای را معتقدند که هنگام تعارض بین نسخه کافی و غیر آن، نسخه کافی را بر سایر نسخه ها - همچون تهذیب الاحکام و استبصار و من لا یحضره الفقیه - مقدم می دارند. مجلسی آن را انتخاب کرده برای این جهت که اضبط اصول است.(1)
ویژگهای شرح کافی
1. مجلسی منزلت روایت را از نظر علم درایه مشخص می کند، او بر اساس روش متأخرین، به تقسیم و تنویع حدیث روی آورده و اصطلاحات صحیح، حسن، موثق، ضعیف را بسیار به کار می برد.
ألف - صحیح، حدیثی است که سلسله سند آن ذکر شده باشد و تمام راویان آن ثقه و دوازده امامی باشند.
ب - حسن، حدیثی ایت که سلسله سند آن ذکر شده باشد و در سلسله سند آن، یک راوی ممدوح و تمام راویان آن، دوازده امامی باشد.
ج - موثق: حدیثی است که سلسله سند آن ذکر شده باشد، همه ثقه، ولی حداقل، یک راوی غیر دوازده امامی همچون فطحی یا واقفی یا عامی مذهب
1- . اصول و قواعد فقه الحدیث/ 92؛ مستمسک العروه الوثقی، 407/1؛ التنقیح، الطهاره، 105/2؛ الطهاره، امام خمینی، 205/3؛ بحوث فی العروه، 446/4؛ افاضه القدیر فی احکام العصیر/ 101؛ دراسات فی المکاسب، 459/1؛ منهاج الفقاهه، 84/1؛ مستند العروه الوثقی، النکاح، 13/2 و 83؛ الخلل فی الصلاه/ 151؛ الحدائق الناضره، 255/5؛ جامع المدارک، 257/4؛ جواهر الکلام، 111/5؛ تقریرات آیه اللّه بروجردی، 338/1.