- پیش گفتار 1
- اشاره 1
- فقه در قرآن 3
- فقه در سخنان رسول خدا 4
- فقه در اصطلاح 5
- شرح واژه «حدیث» 7
- اصطلاح فقه الحدیث 8
- اشاره 9
- شروح و شارحان نهج البلاغه 11
- 1 - معارج نهج البلاغه، 11
- 3. حدائق الحقائق فی شرح نهج البلاغه، 14
- 4. شرح نهج البلاغۀ 15
- 5. شرح نهج البلاغه، 17
- 6. فی ظلال نهج البلاغۀ. 19
- 7. شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی جعفری 22
- اشاره 22
- خصوصیات شرح نهج البلاغه 22
- اشاره 24
- 8. بهج الصباغه شرح نهج البلاغه، تألیف علامه محمد تقی شوشتری 24
- 1. الاخبار الدخیله 25
- اشاره 25
- 1. تصحیف در سند؛ 2. تصحیف در متن. 25
- 3. تحریف در سند؛ 4. تحریف در متن. 26
- 5 و 6. تقدیم و تأخیر در کلمات 27
- عوامل اضطراب: 28
- عوامل شناخت حدیث صحیح از معلول: 28
- اسباب شناخت تصحیفات: 29
- 2. قاموس الرجال 29
- اشاره 34
- اشاره 35
- 1. شرح اصول کافی ملا صدرای شیرازی 35
- اهتمام ملاصدرا به سند روایات و راویان 38
- روش شناسی شرح اصول کافی 39
- 2. مرآه العقول فی أخبار آل الرسول علیهم السلام 43
- اشاره 43
- ویژگهای شرح کافی 51
- تحریف قرآن 58
- 3. شرح اصول کافی تألیف ملا صالح مازندرانی (1086 یا 1081 ه ق) 60
- روضه المتقین 62
- شناسایی من لا یحضره الفقیه 64
- خصوصیات کتاب روضه المتقین 66
- صحت وضعف در نزد قدما 69
- شروح تهذیب الاحکام 81
- اشاره 81
- ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاحکام 87
- کتاب الوافی، شرح جوامع چهارگانه حدیثی 94
- اشاره 94
- شیوه نگارش الوافی 100
- روش وسائل الشیعه 101
- اشاره 102
- شرح های استبصار 102
- «الاستبصار فیما اختلف من الاخبار» 108
- «خبر مبتلی به معارض» 110
- «نمونه هایی از مرجحات شیخ طوسی» 112
- 2 - جمع بین روایات با تصرف در یکی 113
- نقد شیخ طوسی از روایات 114
- استقصاء الاعتبار فی شرح الاستبصار 116
- ویژگی های کتاب استقصاء الاعتبار 118
- برخی از مبانی علمی مؤلف: 120
- 13 - اضطراب از دیدگاه شیخ طوسی 128
- اشاره 131
- اشاره 132
- ویژگی های شرح صحیفۀ سجادیه (ریاض السالکین) 135
- یاد آوری: 139
- 2. شروح زیارت جامعه کبیره: 139
- اشاره 148
- اشاره 152
- 2 - شرح غرر ودرر آمدی 152
- سند احادیث 153
- آقا جمال الدین خوانساری 156
- خصوصیات کتاب شرح غرر 159
- شرح التوحید سید حیدر آملی 162
- 3. فقه الحدیث در بحارالانوار 162
- اشاره 168
- 4. فقه الحدیث در المیزان 168
- شیوه علامه طباطبایی در فقه الحدیث 172
- «شناخت حدیث موضوع» 173
- نقد حدیث؛ شاخه ای از فقه الحدیث 196
- بررسی سبب نزول آیات سوره انسان 211
- اشاره 222
- پیدایش اخباری گری 224
- اخباریین جدید 226
- ویژگی های کتاب الحدائق النّاضره 228
- وجوه شیخ در تبین معنای حدیث 232
- معنای لا ضرار 245
- مصادر حدیث لاضرر 247
- اشاره 248
- ضرورت پرداختن به لغت 249
- اشاره 249
- 1. غریب اللغه؛ 254
- 2. غریب القرآن: 255
- 3. غریب الحدیث 256
- اهمیت توجه به اشتقاق 261
- نقش لغت در ترجمه 272
- 1. منهج موضوعی 273
- آشنایی با روشها و منهج های لغوی 273
- اشاره 273
- بررسی منهج های لغت 273
- 2. منهج تقلیبی 274
- اشاره 276
- کتاب های دیگر این منهج 277
- اشاره 279
- 4. منهج اوّل کلمه 279
- 2. نحو 282
- اشاره 286
- کتاب المجازات النبویه 291
- بررسی مثالی مجاز از نظر سند و متن 296
- رجال الحدیث 306
- اشاره 322
- 1. داستان زینب بنت جحش 322
- بررسی سند چند حدیث موضوع 322
- درایه الحدیث 322
- اشاره 322
- اینک سند روایت 325
- رجال سند این روایت 326
- 2. بررسی اسناد افسانۀ غرانیق 328
- 3. داستان مسحور شدن پیامبر 335
- اشاره 340
- 1. نقل تمام حدیث وتوجه به صدر و ذیل حدیث؛ 341
- 3. توجه به شخصیت راوی؛ 343
- 4. توجه به سایر روایات و وحدت آنها؛ 343
- 2. توجه به سؤال؛ 343
- 5. توجه به روایات عامّه؛ 347
- 6. توجه به فتاوای متقدمان؛ 348
- 7. توجه به فتاوای عامه؛ 350
- 10. توجه به گونه صدور حدیث؛ 355
- مقایسه بین روایات خاصه و عامه و اثر آن 362
- 1. عدم اعتبار سیاق با دلیل قاطع 400
- 3. سیاق و برداشت فقهی 406
- الف - عدم تخصیص حدیث با مورد 415
- 4. نشانه های بی اعتباری سیاق در نزد فقیهان 415
- ب - توجه به علت حدیث 416
- 5. حجیت مفهوم موافقه و مخالفه 422
- اشاره 428
- جمع بین روایات 429
- گفتار اول: مفهوم تعارض 435
- گفتار دوم: اسباب پیدایش تعارض بین اخبار 436
- اشاره 436
- تقیه در روایات 444
- سؤال مردم از اصحاب ائمّه علیهم السلام 446
- تقیّه و مصالح شیعیان 448
- سابقۀ تاریخی علم علاج الحدیث: 458
- گفتار سوم: ترجیح بین روایات 460
ذکر برخی دیدگاه های خاص مجلسی
تحریف قرآن
-1
1. علامه مجلسی (1111 ه ق) در بابی که شیخ کلینی مطرح کرده، و به ذکر روایاتی پرداخته که ظهور در تحریف و تنقیص قرآن دارد، پس از نقل حدیثی می گوید: «لا یخفی أن هذا الخبر وکثیر من الأخبار الصحیحه صریحه فی نقص القرآن وتغییره وعندی إنّ الأخبار فی هذا الباب متواتره معنی وطرح جمیعها یوجب رفع الاعتماد عن الأخبار رأسا»(2)؛ مجموعه روایاتی در باب نقص قرآن وارد شده که در میان آنها روایات صحیحه نیز می باشد و اگر این اخبار را رها کرده و معتقد باشیم که در قرآن تنقیص صورت نپذیرفته، این قول باعث می شود تا طعنه در بسیاری از اخبار وارد شود و اصلا حجیت روایات مورد طعنه قرار بگیرد؛ آری، این ادعای تحریف قرآن بر اساس روایات، در آن دوره در اصفهان مورد توجه قرار گرفته بود.
سید نعمت اللّه جزایری (1112 ه ق) که از دستیاران علامه مجلسی در تهیه بحارالانوار بوده، کتابی را با عنوان «منبع الحیاه» این نوشته کتاب به ضمیمۀ علم الیقین ملامحسن فیض کاشانی (1091 ه ق) در بغداد چاپ شده - ودر آن مجموعه
1- . افسانه تحریف قرآن از سوی غرض ورزان، به شیعه امامیه نسبت داده شده و علمای امامیه در این موضوع تألیفات مستقل داشته و ساحت قرآن را از آن مبرا دانسته اند: رک: تحریف القرآن اسطوره ام واقع، سید حسن طاهری خرم آبادی، عصمه القرآن من الزیاده والنقصان، سید مرتضی رضوی، سلامه القرآن من التحریف، فتح اللّه محمدی، صیانه القرآن من التحریف، شیخ هادی معرفت، اسطورۀ تحریف، سید علی موسوی دارابی، التحقیق فی نفی التحریف، سید علی حسینی میلانی، البرهان علی عدم تحریف القرآن، سید مرتضی رضوی.
2- . مرآه العقول، 12/525.