دانش فقه الحدیث صفحه 59

روایات را گرد آورده و آن استشهاد نموده که تحریف در قرآن به دست دشمنان اسلام و خصوصاً ولایت، صورت پذیرفته است. وی در کتاب دیگری (الانوار النعمانیه)، به بحث تحریف قرآن پرداخته، وعلامه شهید قاضی طباطبایی - که مصحح کتاب الانوار النعمانیه - می باشد در تعلیقات بسیار ارزشمند خود این نظریه را نقد کرده است.

به نظر می آید که این نظریۀ که سید نعمت الله جزایری به آن بها داده، پس از علامه محمّد باقر مجلسی، فقهای اخباری بی میل به این قضیه نبوده اند(1) تا اینکه به دست میرزا حسین نوری (1320 ه ق) بسیار شهرت پیدا کرد و شاگردش، مرحوم آیه اللّه حاج شیخ محمد باقر آیتی بیرجندی، نیز در فردوس الاخبار بدان پرداخته و آن را ساز و برگی داده و شیخ انصاری (1281 ه ق) نیز در «رسائل» بحث از حجیت ظاهر قرآن می کند و می گوید: علی القول بتحریف القرآن نیز ظاهر قرآن حجت است و تحریف آن، نقص و ضرری به حجیت ظاهر آن نمی رساند.

آخوند خراسانی - که سرآمد اصولیین می باشد - در کفایه الاصول نوشته: «ودعوی العلم الاجمالی بوقوع التحریف فیه بنحو إما بإسقاط أو تصحیف وإن کانت غیر بعیده کما یشهد به بعض الاخبار و یساعد الاعتبار إلا إنه لا یمنع عن حجیّه ظواهره؛ لعدم العلم بوقوع خلل فیها بذلک أصلاً، ولو سلم، فلا علم بوقوعه فی آیات الاحکام و العلم بوقوعه فیها أو فی غیرها من الآیات غیر ضائر بحجیه آیاتها لعدم حجیه ظاهر سائر الآیات».(2)

2. علامه مجلسی معتقد است که قیاس، مطلقاً حجت نیست، قیاس چه از نوع