دانش فقه الحدیث صفحه 87

ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاحکام

این کتاب، تألیف علامه محمد باقر مجلسی (1111 ه. ق) می باشد و معروف ترین و تنها حاشیه و شرح بر کتاب تهذیب الاحکام است که به چاپ رسیده است. این کتاب در 16 جلد به وسیلۀ کتابخانه آیه اللّه مرعشی نجفی چاپ شده است. مؤلف در این کتاب، نکاتی را در شرح احادیث رعایت کرده است که عبارت از امور ذیل می باشد:

1 - در ذیل هر حدیث، منزلت آن را از نظر علم درایه الحدیث مشخص کرده:

صحیح، حسن، موثق و ضعیف. این روش او در این کتاب، همانند کتاب مرآه العقول می باشد.

حال این سؤال مطرح می شود که مگر روش علامه مجلسی اخباری و او به اعتبار روایات قایل نیست؟ همان طور که از مقدمه معجم بحارالانوار از استاد محمد علی مهدوی راد نقل کردیم؟ مگر نه این است که روایات الکافی و تهذیب الاحکام، از کتب اربعه می باشد و علمای اخباری، روایات کتب اربعه را معتبر می دانند؛ پس چرا علامه مجلسی در این دو کتاب این روش متأخران را به کار گرفته و احادیث را بر اساس تنویع حدیث که از دورۀ احمد بن طاووس حلی (673 ه. ق) و - شاگردش - علامه حلی (726 ه. ق) رایج شده، تقسیم بندی کرده است.

درجواب می گوییم: دقیقاً درست است. روش علامه مجلسی، همان است که گفته شد؛ ولی چون در قرن یازدهم و دوازدهم بحث تنویع حدیث، وثاقت و تضعیف راویان بسیار مورد توجه بوده، علامه مجلسی خواسته کتاب خود را بر اساس و روش متداول بین فقها تألیف کند تا فقها که به این تقسیم احادیث روی آورده و آن را پس از دورۀ علامه حلی پذیرفته اند، در این جهت برای آنها هم قابل استفاده