چهار کتاب اصلی علم رجال صفحه 20

5 . فهرست نجاشی ، چاپ سربی ، تهران 160 . این تاریخ در قاموس الرجال به نقل از فهرست نجاشی 229 ضبط شده که با مراجعه به دو نسخه چاپی نجاشی و هم برخی کتب دیگر که آن را از نجاشی نقل کرده اند مانند : الذریعه و تاسیس الشیعه ، اطمینان به وقوع اشتباه برای صاحب قاموس یا مامقانی صاحب رجال (که قاموس تقریبا حاشیه ای بر آن است) حاصل می شود .

6 . الذریعه ، ج 10 ، ص 89 .

7 . معالم العلماء . تالیف محمد بن علی بن شهر آشوب (متوفا به سال 588) چاپ عباس اقبال ص 28 . ولی در فهرست شیخ طوسی فقط از مشیخه یاد شده و از این کتاب ذکری نرفته است .

8 . الذریعه ، ج 10 ، ص 147 .

9 . الذریعه ، ج 10 ، ص 154 .

10 . تاسیس الشیعه لفنون الاسلام ، تالیف علامه سید حسن صدر (متوفا به سال 1354 قمری) ص 233 . علامه نامبرده از آنجا که به سهو القلم ، وفات شعبه

را 260 ذکر کرده ، وی را متاخر از ابن جبله پنداشته و عبد الله بن جبله را نخستین مؤلف علم رجال دانسته است .

11 . الامام الصادق ، چاپ مصر ، ص 458 .

12 . سال وفات او را شیخ در الفهرست ، 333 و در کتاب رجال ، 332 ذکر کرده و محقق شوشتری در قاموس الرجال قول اول را به صواب نزدیک دانسته است . قاموس ، ج 1 ، ص 397 .

13 . این کتاب را نخستین بار جمال الدین ابوالفضائل احمد بن طاووس حلی (متوفا به سال 673) کشف کرد و در کتاب حل الاشکال خود که مجموعه ای است شامل این کتاب و اصول چهارگانه علم رجال مندرج ساخت . بعدها مولی عبد الله تستری (متوفا به سال 1021) آن را از حل الاشکال استخراج و جداگانه تدوین کرد . برای اطلاع بیشتر رجوع کنید به الذریعه ، ج 10 .