سهل بن زیاد در آیینه علم رجال صفحه 116

پس به نظر می رسد: ما می توانیم توثیق شیخ قدس سره نسبت به سهل بن زیاد را بپذیریم و چون شیخ قدس سره یکی از متقدمین و خبرگان علم رجال بوده است، از راه شهادت ایشان وثاقت سهل بن زیاد ثابت می شود.

3. کثرت روایت سهل بن زیاد

کسی که در کتاب های حدیثی جست وجو کند بی گمان یکی از نام هایی را که بسیار به چشم می بیند نام سهل بن زیاد است. سهل کسی است که بیش از 2300 روایت در کتب اربعه دارد و همین می تواند یک برگ برنده در دست کسانی باشد که مایل اند وی را توثیق کنند، به شرط آن که در مبانی توثیق ثابت کنند که فراوانی روایات یک راوی بر وثاقت او دلالت دارد.

ما در بخش یکم که به مبانی توثیق پرداختیم این نکته را یادآوری کردیم که فراوانی روایات اگر مربوط به رازهای امامت و مسائلی از این دست - که از دست رس عوام دور است - باشد، می تواند به وثاقت راوی گواهی دهد. از این رو می توان فراوانی روایات سهل را دلیل بر وثاقت او دانست، زیرا بسیاری از روایاتی که سهل بن زیاد نقل کرده است دارای مضامین بسیار عالی و مرتبط با جایگاه بلند ائمه هدی می باشد.

البته وی روایات چندانی را یکراست از معصومین علیهم السلام نقل نمی کند، زیرا او در ری زندگی می کرده و از محل زندگی ائمه علیهم السلام دور بوده است، ولی همین که دیگر یاران ائمه علیهم السلام به وی اطمینان کرده و چنین احادیثی را برای وی نقل می کرده اند و او نیز برای دیگران نقل می کرده است، نشان از جای گاه وی در میان ایشان دارد.

در بخش آینده به شماری از این روایات اشاره خواهیم کرد.

4. کثرت روایت أجلّاء از سهل بن زیاد

در بخش یکم گفتیم که فراوانی روایت أجلّاء و ثقات از یک راوی می تواند بر وثاقت او دلالت کند. اکنون این مبنا را در این جا به کار گرفته و می گوییم فراوانی روایت کسانی چون مرحوم کلینی، محمد بن علان، صفار، صدوق و شیخ قدس سرههم از سهل بن زیاد دلیل