سهل بن زیاد در آیینه علم رجال صفحه 120

ایستادگی کرده و از آن تجاوز نکنم، بر عبد خود منّت نهاده ای! ایشان در پاسخ نوشت: از توحید پرسیدی در حالی که این توحید از شما بازداشته شده است (یعنی شما از درک واقعی آن عاجزید). خداوند واحد و أحد است، بی نیازی است که نه می زاید و نه زاییده شده است و برای او هیچ هم رتبه ای نیست. آفریدگاری است که آفریده نشده است؛ هرجسم و غیر جسمی را که بخواهد خلق می کند و آنچه را که بخواهد به تصویر می کشد، در حالی که خود به تصویر کشیده شده نیست؛ او والامرتبه و اسامی اش مقدس است و بزرگ تر از آن است که دارای شبیهی باشد؛ تنها اوست که چیزی مانند او نیست و اوست شنونده بینا.(1)

مرحوم کلینی قدس سره هم این مکاتبه را از علی بن محمد و محمد بن حسن از سهل بن زیاد نقل کرده است.(2)

اگر دقّت کنیم این مکاتبه به روشنی بر تبرئه سهل بن زیاد دلالت می کند، زیرا با این مکاتبه معلوم می شود سهل از کسانی بوده است که با امام معصوم علیه السلام مکاتبه داشته است و مورد عنایت ایشان بوده است - به ویژه امام عسکری علیه السلام که جز با برخی از شیعیان در ارتباط نبوده اند - زیرا این مکاتبه به دست محمد بن عبدالحمید انجام شده است و مرحوم نجاشی و علامه 0 «محمد بن عبدالحمید» را توثیق کرده اند و درباره او گفته اند: «اوثقه و از شیعیان کوفه است» و همین باعث می شود سند این مکاتبه صحیح باشد، بر پایه این گمان این که خود