سهل بن زیاد در آیینه علم رجال صفحه 77

4. وحید بهبهانی قدس سره

ایشان در تعلیقه بر منهج المقال از راه فراوانی روایات و روایات أجلّاء از سهل بن زیاد و شیخ اجازه بودن، وی را توثیق کرده و تضعیفات پیشینیان درباره او را اجتهادی و تردیدپذیر دانسته است. همچنین در حاشیه مجمع الفائده و البرهان(1) و مصابیح الظلام(2) نیز به وثاقت سهل تصریح نموده است. ما به زودی به مناسبت های گوناگون به سخن ایشان اشاره خواهیم کرد.(3)

5. سید بحرالعلوم قدس سره

ایشان نیز همان روش هایی که جناب وحید پیموده را به کار برده است و سهل بن زیاد را توثیق نموده و رفتار احمد بن محمد بن عیسی در قبال وی را اشتباه دانسته است.(4)

6. مرحوم شیخ محمد بن اسماعیل حائری مازندرانی قدس سره

مرحوم أبی علی حائری قدس سره هم در منتهی المقال مایل به توثیق سهل بن زیاد است و تضعیفات وارد شده درباره او را ردّ کرده و با استناد به فراوانی روایات أجلّاء و به ویژه مرحوم کلینی قدس سره از او و پذیرفتنی بودن روایاتش، او را توثیق می کند.(5)

7. مرحوم مامقانی قدس سره

مرحوم مامقانی نیز بحث درباره سهل بن زیاد را در دو گام پی می گیرد. در یک گام اقوال تضعیف کنندگان سهل و در گام دیگر ده قرینه بر وثاقت او آورده و در پایان قائل به وثاقت وی می شود.(6)

1- (1) محمد باقر وحید بهبهانی، حاشیه مجمع الفائده و البرهان، ص 740.
2- (2) محمد باقر وحید بهبهانی، مصابیح الظلام، 408:9.
3- (3) محمد باقر وحید بهبهانی، التعلیقه علی منهج المقال، ص 177.
4- (4) سید مهدی بحرالعلوم، فوائد الرجالیه، 23:3-25.
5- (5) برگرفته از: أبی علی حائری، منتهی المقال، 425:3-429.
6- (6) عبدالله مامقانی، تنقیح المقال فی علم الرجال، 75:2 و 76.