کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1080

صفحه 1080

1- اَقَمنَ در اصل اَقْوَمْنَ بود واو حرف عله متحرک ما قبل حرف صحیح و ساکن ،فتحه واو را بما قبل دادند واو در موضع حرکت بود ماقبل مفتوح قلب کردیم بالف، اَقَامْنَ شد التقاء ساکنین شد میانه الف و میم، الف را بجهه التقاء ساکنین انداختیم اَقَمنَ شد یعنی بر پا داشته اند جمع زنان در زمان گذشته.

2- یُقِمْنَ و تُقِمْنَ در اصل یُقْوِمْنَ و تُقْوِمْنَ بود کسره بر واو ثقیل بود بما قبل دادند واو ساکن ماقبل مکسور را قلب بیاء کردند یُقیمْنَ و تُقیمْنَ شد التقاء ساکنین شد میانه یاء و میم، یاء را بجهه التقاء ساکنین انداختیم یُقِمْنَ و تُقِمْنَ شد

3- أقیمُنَّ در اصل اَقیمُوا بود مؤکد کردیم بنون تأکید ثقیله چون نون تأکید ثقیله بآخر جمع مذکر امر حاضر لاحق شد التقاء ساکنین شد میانه واو و نون تأکید ثقیله واو را بجهه التقاء ساکنین انداختیم زیرا مایدلّ علیه که ضمّه باشد موجود بود اَقیمُنَّ شد یعنی بر پا دارید ای جمع مردان حاضر الآن البته.

4- مُقیمٌ در اصل مُقوِمٌ بود کسره بر واو ثقیل بود بما قبل دادند واو ساکن ماقبل مکسور را قلب بیاء کردند مُقیمٌ شد یعنی بر پا دارنده است یک مرد الان یا در زمان آینده.

اصل مُقیمٌ مُقْوِمٌ بود ، اعلالش بر قیاس یُقیمُ. اسم مفعول مُقامٌ(1) ، اصل مُقامٌ مُقْوَمٌ بود اعلالش بر قیاس یُقْوَمُ. نهی لا یُقِمْ لا یُقیما لا یُقیمُوا تا آخر. جحد لَمْ یُقِمْ (2)، نفی لا یُقِیمُ ، استفهام هَلْ یُقیمُ تا آخر.

و اِقامهً در اصل اِقْواماً بود فتحه واو را نقل کردند به ماقبل واو متحرّک الاصلِ ماقبل مفتوح را قلب به الف کردند ، التقایِ ساکنین شد الف به التقای ساکنین بیفتاد إِقاماً شد ، عوض محذوف ، تاء مصدریّه در آخرش درآوردند إِقامَه شد.

اجوف یایی

«الأِطاره : پرانیدن و پریدن» ماضی اطار ، مستقبل یُطیرُ ، امر حاضر أَطِرْ(3) ، نهی لا یُطِرْ ، اسم فاعل مُطیر ، اسم مفعول مُطار.

ناقص واوی

«الاِرضاء : خوشنود گردانیدن» أَرْضی ، یُرْضِی ، إِرْضاءً ، المُرضیِ

[شماره صفحه واقعی : 69]