دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1093

صفحه 1093

1- تَصَابَ امر است از تَتَصَابَی ما خواستیم از تتصابی صیغه امر حاضر بنا کنیم تاء که حرف مضارع بود از اولش انداختیم نظر کردیم بما بعد حرف مضارع متحرک بود بهمان حرکه امر بنا کردیم یاء از آخرش بوقفی افتاد تَصَابَ شد یعنی عشق بازی کن ای مرد حاضر الآن.

فصل: قاعده ای در دو باب تفعّل و تفاعل

بدانکه فاء الفعل ، در باب «تفعّل وتفاعل» هر گاه یکی از یازده حرف باشد که : تاء و ثاء و دال و ذال و زا و سین و شین و صاد و ضاد و طا و ظا است. روا باشد که تاء را از جنس فاء کنند و ساکن نمایند و در فاء ادغام کنند و هرجا که اوّل ساکن باشد همزه وصل درآورند پس در تَطَهَّرَ یَتَطَهَّرُ تَطَهُّراً فهو مُتَطَهِّرٌ و ذاک مُتَطَهَّرٌ گویی اِطَّهَّرَ (1)یَطَّهَّرُ اِطَّهُّراً فهو مُطَّهِّرٌ و ذاک مُطَّهَّرٌ و در تدارَکَ یَتَدارَکُ تَدارُکاً فهو مُتَدارِکٌ و ذاک مُتَدارَکٌ گویی ادّارَکَ یَدّارَکُ ادّارُکاً فهو مُدّارِکٌ وذاک مُدّارَکٌ.

ودر قرآن مجید آمده است المُزَّمِّل و المدَّثِّر و ازَّیَّنَتْ فَادّارَأتُم فیها و بر این قیاس بود اتَّرَّبَ یَتَّرَّبُ اتَّرُّبَاً فهو مُتّرِّبٌ و ذاک مُتَّرَّبٌ و اتّابَعَ یَتّابَعُ اتّابُعاً. واثَّبَّتَ یَثَّبَّتُ اثَّبُّتاً واثّاقَلَ یَثّاقَلُ اثّاقُلاً. و ادَّثَّرَ یَدَّثَّرُ ادَّثُرّاً و ادّارَکَ - چنانکه گذشت - و اِذَّکَّرَ یَذَّکَّرُ اِذَّکُّراً.

و اِذّابَحَ یَذّابَحُ اذّابُحاً. و اِزَّمَّلَ یَزَّمَّل و اِزَّمُّلاً. و اِزّاوَرَ یَزّاوَرُ اِزّاوُراً. و اِسَّرَّعَ یَسَّرَعُ اِسَّرُّعاً و اِسّارَعَ یَسّارَعُ اِسّارُعاً. و اِشَّجَّعَ یَشَّجَّعُ اِشّجُّعاً و اِشّاعَرَ یَشّاعَرُ اشّاعُراً. و اِصَّعَّدَ یَصَّعَّدُ اِصَّعُّداً و اِصّاعَد یَصّاعَدُ اِصّاعُداً. و اِضَّرَّعَ یَضَّرَّعُ اِضَّرُّعاً و اِضّارَعَ یَضَّارَعُ اِضّارُعاً. واِطَّهَرَّ

[شماره صفحه واقعی : 82]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه