دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1373

صفحه 1373

1- البقره : ٧١.

2- هرگاه تغییر دهد دوری ، دوستی دوستان را چنین نیست که رشته ثابت هوی و عشق میّته با دوری زایل شود ، شاهد در دخول حرف نفی است بر مضارع کاد و مفید نفی است ، جامع الشواهد.

3- البقره : ٢٧١.

تقول : نِعْمَ الرَّجُلُ زَیْدٌ ، ونِعْمَ الرَّجُلانِ الزَیْدان ، ونِعْمَ الرِّجالُ الزیْدُونَ ، ونِعْمَتِ المرأه هِنْدٌ ، ونِعْمَتِ الْمَرْأتانِ الْهِندانِ ، ونِعْمَتِ النساء الْهِنْدات ، وقد یحذف المخصوص ، إذا عُلِم ، نحو : «نِّعْمَ الْعَبْدُ» (1) و «فَنِعْمَ الْمَاهِدُونَ» (2).

وساءَ : یجری مجری بِئسَ ، نحو : ساءَ الرَّجُلُ زَیْدٌ ، وساءَ رَجُلاً بَکْرٌ. وقد یستعمل فی الإخبار أیضاً ، نحو : ساءنی هذا الأمر ، وهو نقیض سَرَّنی وساءت الْمَرأه هِنْدٌ ، کما تقول : بئْسَتِ المرأه هِندٌ.

ومنها حَبَّذا : وهو مرکّب من حَبّ وذا ، وفاعله ذا ، ویراد به المشار إلیه فی الذهن ، کما یراد بالرجل فی نِعْمَ الرجلُ زیدٌ ، ولا یتغیّر لفظه سواء کان المخصوص مفرداً أو مثنّی أو مجموعاً أو مُذکّراً أو مؤنّثاً ، نحو : حَبَّذا زیدٌ والزّیدان والزیدون ، وحَبّذا هند والهندان والهندات ، وبعده المخصوص بالمدح وإعرابه کإعراب مخصوص نِعْمَ ، فی جواز کون المخصوص مبتدأ وما قبله خبره ، أو خبر مبتدأ محذوف.

النوع الثالث عشر : أفعالُ القُلُوب

وهی سبعه : ظَنَنْتُ ، وحَسبتُ ، وخِلْتُ ، وزَعَمْتُ ، وعَلِمْتُ ، ورَأَیْتُ ، وَوَجَدْتُ.

وإنّما سمّیت أفعال القلوب لأنّها لا تحتاج فی صدورها إلی الجوارح والأعضاء الظاهره ، بل یکفی فیها القوّه العقلیّه.

وتدخل الجمیع علی المبتدأ والخبر فتنصبهما علی المفعولیّه ، نحو : ظَنَتْتُ زَیْداً قائماً ، وحَسِبْتُ زَیْداً عالِماً ، وخِلْتُ زَیْداً کَریماً ، وزَعَمْتُ بَکْراً فاضِلاً ، وعَلِمْتُ عَمْراً بَخیلاً ، ورَأَیتُ عَمْراً فاسِقاً ، ووَجَدْتُ عَمْراً

[شماره صفحه واقعی : 26]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه