دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1449

صفحه 1449

ظرفاً نحو : کَمْ رَجُلاً أخُوک ؟ أو کَمْ رَجُلٍ ضَرَبْتُهُ. وخبراً إن کان ظرفاً نحو : کَمْ یَوْماً سَفَرُکَ ؟ وکَمْ شَهْرٍ صَومی.

النوع الثامن : الظروف المبنیّه

علی أقسام : منها ما قطع عن الإضافه بأن حذف المضاف إلیه ک : «قَبْلُ» ، «وبَعْد» ، «وفَوْق» ، «وتَحْت» ، قال الله تعالی : «لِلَّ-هِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِن بَعْدُ» (1) ، أی من قبل کلّ شیء ومن بعده ، ویسمّی الغایات. هذا إذا کان المحذوف منویّاً للمتکلّم. وإلّا کانت معربه. وعلی هذا قرئ : «لله الأمر من قبلِ ومن بعدِ».

ومنها : «حیْثُ» وإنّما بنیت تشبیهاً بالغایات لملازمتها الإضافه ، وشرطها أن تضاف إلی الجمله ک : اجْلِسْ حَیْثُ زَیْدٌ جالِسٌ ، قال الله تعالی : «سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَیْثُ لَا یَعْلَمُونَ» (2) وقد تضاف إلی المفرد کقول الشاعر : أما تَری حَیْثُ سُهَیْلٍ طالِعاً نَجْمٌ یُضیءُ کَالشِهابِ ساطِعاً أی مکان سهیل. «فحیث» بمعنی «مکان» هنا.

ومنها : «إذا» وهی للمستقبل ، وإذا دخلت علی الماضی صار مستقبلاً نحو قوله تعالی : «إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّ-هِ» (3) وفیها معنی الشرط غالباً. ویجوز أن یقع بعدها الجمله الاسمیّه نحو : أتَیْتُکَ إذا الشَّمْسُ طالِعَهٌ ، والمختار الفعلیّه نحو : أتَیْتُکَ إذا طَلَعَتِ الشَّمْسُ ، وقد یکون للمفاجأه فیختار بعدها المبتدأ نحو : خَرَجْتُ فَإذا السَّبُعُ واقِفٌ.

[شماره صفحه واقعی : 32]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه