دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1450

صفحه 1450

1- الروم : ٤.

2- الاعراف : ١٨٢ والقلم : ٤٤.

3- النصر : ١.

ومنها : «اِذْ» وهی للماضی نحو : جِئْتُکَ إذْ طَلَعَتِ الشَّمْسُ ، وإذ الشَّمْسُ طالِعَهٌ.

ومنها : «أیْنَ» و «أنّی» للمکان بمعنی الاستفهام نحو : أیْنَ تَمْشی ؟ وأنّی تَقْعُدُ ؟ وبمعنی الشرط نحو : أیْنَ تَجْلِسْ أجْلِسْ ، وأنّی تَقُمْ أقُمْ.

ومنها : «مَتی» للزمان شرطاً واستفهاماً نحو : مَتی تُسافِرْ اُسافِرْ ، ومَتی   تَقْعُدْ أقْعُدْ ؟ ومنها : «کَیْفَ» للاستفهام حالاً نحو : کَیْفَ أنْتَ ؟ أی فی أیّ حال.

ومنها : «أیّانَ» للزمان استفهاماً نحو : «أَیَّانَ یَوْمُ الدِّینِ» (1).

ومنها : «مُذْ» و «مُنْذُ» بمعنی أوّل المدّه جواباً لمَتی نحو : ما رَأیْتُ زَیْداً مُذْ یَوْمِ الْجُمُعَهِ ، فی جواب من قال : مَتی ما رَأیْتَ ؟ ، أی أوّل مدّه انقطع رؤیتی إیّاه یوم الجمعه. وبمعنی جمیع المدّه إن صلح جواباً لِکمْ نحو : ما رَأیْتُهُ مُذْ یَوْمانِ ، فی جواب من قال کَمْ مُدَّه ما رَأیْتَ زَیْداً ؟ أی جمیع مدّه ما رأیته فیها یومان.

ومنها : «لَدی» و «لَدُنْ» بمعنی «عند» نحو : الَمالُ لَدَیْکَ ، والفرق بینهما أنّ «عِنْد» للمکان ولا یشترط فیه الحضور ، ویشترط ذلک فی لَدی ولَدُنْ ، وجاء فیه لغات : لَدَنْ ، لَدُنْ ، لَدِنْ ، لَدْ ، لُدْ ، لِدْ.

ومنها : «قَطُّ» للماضی المنفیّ نحو : ما رَأیْتُهُ قَطُّ.

ومنها : «عَوْضُ» للمستقبل المنفیّ نحو : لا أضْرِبُهُ عَوْضُ.

واعلم أنّه إذا اضیف الظروف إلی جمله ، جاز بناؤها علی الفتح نحو قوله تعالی : «یَوْمُ یَنفَعُ الصَّادِقِینَ صِدْقُهُمْ» (2) ویَوْمَئِذٍ وحینَئِذٍ. وکذلک مِثْل ، وغَیْر ، مع ما ، وأنْ وأنَّ تقول : ضَرَبْتُ مِثْلَ ما ضَرَبَ زَیْدٌ ،

[شماره صفحه واقعی : 33]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه