دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1462

صفحه 1462

1- المزّمل : ٢٠.

علی أنّ الاُولی سبب للثانیه ، وتسمّی الاُولی شرطاً ، والثانیه جزاء ، ثمّ إن کان الشرط والجزاء مضارعین یجب الجزم فیهما نحو : إنْ تُکْرِمْنی اُکْرِمْکَ ، وإن کانا ماضیین لم یعمل فیهما لفظاً نحو : إنْ ضَرَبْتَ ضَرَبْتُ ، وإن کان الجزاء وحده ماضیاً یجب الجزم فی الشرط نحو : إنْ تَضْربْنی ضَرَبْتُکَ ، وإن کان الشرط وحده ماضیاً جاز فیه الوجهان نحو : إنْ جِئْتَنی اُکْرِمْکَ ، وإنْ أکْرَمْتَنی اُکْرِمُکَ.

واعلم أنّه إذا کان الجزاء ماضیاً بغیر قد لم یجز الفاء فیه نحو : إنْ أکْرَمْتَنی أکْرَمْتُکَ ، قال الله تعالی : «وَمَن دَخَلَهُ کَانَ آمِنًا» (1).

وإن کان مضارعاً مثبتاً أو منفیّاً جاز الوجهان نحو : إنْ تَضْربْنی أضْرِبْکَ أو فَأضْرِبْکَ ، وإن تَشْتِمْنی لا أضْربْکَ أو فَلا أضْربْکَ.

وإن لم یکن الجزاء أحد القسمین المذکورین یجب الفاء ، وذلک فی أربع صور : إحداها : أنْ یکون الجزاء ماضیاً مع «قد» کقوله تعالی : «إِن یَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَّهُ» (2).

الثانیه : أنْ یکون الجزاء مضارعاً منفیاً بغیر لا نحو قوله تعالی : «وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الْإِسْلَامِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ» (3).

الثالثه : أنْ یکون جمله اسمیّه کقوله تعالی : «مَن جَاءَ بِالْحَسَنَهِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا» (4).

الرابعه : أنْ یکون جمله انشائیّه إمّا امراً کقوله تعالی : «قُلْ إِن کُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّ-هَ فَاتَّبِعُونِی» (5) ، وإمّا نهیاً کقوله تعالی : «فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَی الْکُفَّارِ» (6) ، أو استفهاماً کقولک : إنْ تَرَکْتَنا

[شماره صفحه واقعی : 45]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه