دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1468

صفحه 1468

ولا یبنیان إلّا ممّا یبنی منه أفعل التفضیل ، ویتوصّل فی الممتنع بمثل ما أشَدَّ کما عرفت.

ولا یجوز التصریف فیه ولا التقدیم ولا التأخیر ولا الفصل. والمازنی أجاز الفصل بالظرف نحو : ما أحْسَنَ الْیَوْمَ زَیْداً.

فصل : أفعال المدح و الذمّ

ما وضع لإنشاء مدح أو ذمّ. أمّا المدح فله فعلان : «نِعْمَ» ، وفاعله اسم معرّف باللام نحو : نِعْمَ الرَّجُلُ زَیْدٌ ، أو مضاف إلی المعرّف باللام نحو : نِعْمَ غُلامُ الرَّجُلِ زَیْدٌ ، وقد یکون فاعله مضمراً یجب تمییزه بنکره منصوبه نحو : نِعْمَ رَجُلاً زَیْدٌ ، أو بما نحو قوله تعالی : «فَنِعِمَّا هِیَ» (1) ، أی نِعْمَ ما هی ، وزید یسمّی المخصوص بالمدح.

ومنها : «حَبَّذا» ، نحو : حَبَّذا رَجُلاً زَیْدٌ ، فَحَبّ فعل المدح وفاعله «ذا» والمخصوص زیدٌ ، ورجلاً تمییز ، ویجوز أن یقع قبل مخصوص حبّذا أو بعده تمییز نحو : حَبَّذا رَجُلاً زَیْدٌ ، وحَبَّذا زَیْدٌ رَجُلاً ، أو حال نحو : حَبَّذا راکِباً زَیْدٌ ، وحَبَّذا زَیْدٌ راکِباً.

أمّا الذمّ فله فعلان أیضاً وهو : «بِئْسَ» ، نحو : بِئسَ الرَّجلُ زیْدٌ ، وَبِئسَ غُلامُ الرَّجُلِ زیْدٌ ، وَبِئسَ رَجُلاً زیْدٌ. «ساء» نحو : ساء الرَّجُلُ زَیْدٌ ، وساء غُلامُ الرَّجُلِ زَیْدٌ ، وساء رَجُلاً زَیْدٌ ، وساء مثل بئسَ.

القسم الثالث : فی الحرف

اشاره

وقد مضی تعریفه ، وأقسامه سبعه عشر :

[شماره صفحه واقعی : 51]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه