دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1864

صفحه 1864

اللغه المثبت ، ویسمّی المبنیّ المصطلح مبنیّاً لثباته علی حاله واحده مَعَ اختلاف عامله.

قال : وسبب بنائه مناسبه غیر المتمکّن.

أقول : سبب بناء المبنیّ مناسبته لغیر المتمکّن أعنی الحرف والماضی والأمر بالصیغه نحو : «صَهْ ، واُفّ ، ورُوَیْد» فإنّ صَهْ یناسب الحرف کَقَدْ من حیث الصیغه ، واُفّ یناسب الماضی من حیث المعنی لأنّ معناه تضجّرت ، وروید یناسب الأمرَ من جهه المعنی أیضاً لأنّه بمعنی أمهل.

قال : فمنه المضمرات وهی علی ضربین : متّصل نحو : أخوک ، وضَرَبک ، ومَرَّ بِکَ وداره ، وثوبی ، وثوبنا ، وضَرَبا ، وضَرَبُوا ، وضَرَبْنَ ، وضَرَبْتُ ، وضَرَبْنا ، وکذلک المستکن فی زید ضَرَبَ ، وأفعل ، ونفعل ، وتفعل ، ویفعل. ومنفصل نحو : هو ، وهی ، وأنا ، وأنت ، ونحن ، وإیّاک.

أقول : بعض المبنیّ المضمرات ، وبنیت لمناسبه بعضها الحرف فی الصیغه فحمل الباقی علیه ، والمُضمرات علی ضربین : ضرب متّصل ، أعنی الّذی لا یمکن أن یتلفّظ به وحده ، وهو إمّا مجرور بالإضافه مخاطب نحو : أخوک ، أخوکما ، أخوکم ، أخوکِ ، أخوکما ، أخوکنّ. وإمّا منصوب مخاطب نحو : ضَرَبَکَ ، وضَرَبَکُما ، ضَرَبَکُمْ ، ضَرَبَکِ ، ضَرَبَکُما ، ضَرَبَکُنّ. أو غائب نحو : ضَرَبَه ، ضَرَبَهُما ، ضَرَبَهُمْ ، ضَرَبها ، ضَرَبَهُما ، ضَرَبَهُنَّ. أو متکلّم نحو : ضَرَبَنی ، ضَرَبَنا. وإمّا مجرور بحرف الجرّ مخاطب نحو : مَرَّ بِکَ ، مَرَّ بکما ، مرَّ بکُمْ ، مَرَّ بِکِ ، مَرَّ بکُما ، مَرَّ بکُنَّ. أو غائب نحو : بِهِ ، بِهِما ، بِهِم ، بها ، بِهِما ، بِهِنَّ. أو متکلّم نحو : بی بِنا.

[شماره صفحه واقعی : 48]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه