دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1954

صفحه 1954

1- البقره : 71.

2- الإسراء : 8.

النوع الثانی : ما یرد منصوباً لا غیر

اشاره

وهو ثمانیه :

الأوّل : المفعول به

وهو الفضله الواقع علیه الفعل ، والأصل فیه تأخّره عنه ، وقد یَتقدّم جوازاً لإفاده الحصر ، نحو : زیداً ضَرَبْتُ ، ووجوباً للزومه الصدر ، نحو : مَنْ رَاَیْتَ ؟

الثانی : المفعول المطلق

وهو مصدر یؤکّد عامله أو یبیّن نوعه أو عدده ، نحو : ضربتُ ضرباً ، أو ضَرْبَ الأمیر ، أو ضربتین. والمؤکّد مفرد دائماً ، وفی النوع خلاف. ویجب حذف عامله سماعاً ، فی نحو : سقیاً ، ورعیاً ، وقیاساً ، فی نحو : «فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً» (1) ، وَلَهُ عَلیَّ ألفُ دِرْهَمٍ اعترافاً ، وزَیْدٌ قائِم حقّاً ، وما أنْتَ إلّا سَیْراً ، وإنّما أنتَ سَیْراً ، وزَیْدٌ سَیْراً سَیْراً ، ومَرَرْتُ بِهِ فَإذا لَهُ صوتٌ صَوتَ حِمارٍ ، ولَبیّک وسَعْدَیْکَ.

الثالث : المفعول له

وهو المنصوب بفعل فُعِلَ لتحصیله أو حصوله ، نحو : ضربته تأدیباً ، وَقَعدْتُ عَنِ الحَرْبِ جُبناً. ویشترط کونه مصدراً متّحداً بعامله وقتاً وفاعلاً ، ومن ثمَّ جیء باللام ، فی نحو : «وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ» (2) ، وَتَهَیَّأتُ لِلسَّفَر ، وجئتک لمجیئک إیّای.

الرابع : المفعول معه

وهو المذکور بعد واو المعیّه لمصاحبه معمول عامله ، ولا یتقدّم علی عامله ، نحو : سِرْتُ وزیداً ، ومالَکَ وزیداً ، وجئتُ أنا وزیداً والعطف فی الأوّلین قبیح ، وفی الأخیر سائغ ، وفی نحو : ضربتُ

[شماره صفحه واقعی : 10]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه