کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 1961

صفحه 1961

1- قال فی جامع الشواهد بالفارسی: شاهد در دخول تنوین است در منادی مفرد معرفه که یا مطر اول بوده باشد بجهه ضرورت و بودن او مضموم با تنوین. وانما نقلنا کلام جامع الشواهد بتمامه لتعرف ان نصب مطر الاوّل کما فی بعض النسخ من سقطات القلم ان لم یکن من زلّات القدم.

2- یعنی : ای قبیله تیم که از تیم عدی هستید مباد پدری از برای شما ، نیفکند شما را در زشتگویی و هجو من عمر بن اشعث ، و گرنه من به واسطه او شما را هجو خواهم کرد ، جامع الشواهد.

ما بین العشره والمائه منصوب مفرد ، وممیّز المائه والألف ومثنّاهما وجمعه ، مجرور مفرد ، ورفضوا جمع المائه.

واُصول العدد اثنتا عشره کلمه : واحد إلی عشره ومائه وألف ، فالواحد والاثنان یذکّران مع المذکّر ویؤنّثان مع المؤنّث ، ولا یجامعهما المعدود ، بل یقال : رجل ورجلان. والثلاثه إلی العشره بالعکس ، نحو قوله تعالی : «سَخَّرَهَا عَلَیْهِمْ سَبْعَ لَیَالٍ وَثَمَانِیَهَ أَیَّامٍ» (1).

تتمیمٌ : فی ذکر أمثله

وتقول : أحَدَ عَشَرَ رجلاً ، واثنا عشر رجلاً فی المذکّر ، إحدی عشره امرأه ، واثنتا عشره امرأه ، فی المؤنّث ، وثلاثه عَشَرَ رَجُلاً إلی تسعه عشر رجلاً فی المذکّر ، وثلاث عشره امرأه إلی تسع عشره امرأه فی المؤنّث ، ویستویان فی عشرین وأخواتها ، ثُمَّ تعطفه فتقول : أحد وعشرون رجلاً ، وإحدی وعشرون امرأه ، واثنان وعشرون رجُلاً ، واثنتان وعشرون امرأه ، وثلاثه وعشرون رَجُلاً ، وثلاث وعشرون امرأه ، وهکذا إلی تسع وتسعین امرأه.

أنواع المبنیّات

1-الضمیر

اشاره

منها : المضمر. وهو ما وُضِعَ لمتکلّم أو مخاطب ، أو غائب سبق ذکره ولو حکماً ، فإن استقلَّ فمنفصل وإلّا فمتّصل. والمتّصل مرفوع ومنصوب ومجرور ، والمنفصل غیر مجرور ، فهذه خمسه. ولا یسوّغ المنفصل إلّا لتعذّر المتّصل ، وأنت فی هاءِ سَلْنیه وشبهه بالخیار.

مسأله : ضمیرالشأن والقصه

وقد یتقدّم علی الجمله ضمیر غائب مفسّر بها ، یسمّی : ضمیر

[شماره صفحه واقعی : 17]