کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 2132

صفحه 2132

9-«قیاس استثنایی»قیاسی است که نتیجه یا نقیض آن به طور کامل در یکی از مقدمات قرار دارد و«قیاس اقترانی»قیاسی است که اجزای نتیجه در مقدمات پراکنده است.

10- مفاهیم به کار رفته در قیاس اقترانی عبارت است از: حدّ اصغر، حدّ اکبر، حدّ اوسط(وسط )، صغری، کبری و نتیجه. حدّ اصغر، همان موضوع نتیجه است؛ حدّ اکبر، همان محمول نتیجه است؛ حدّ اوسط(وسط )جزئی است که در مقدمات تکرار می شود؛ صغری مقدمه ای است که حدّ اصغر در آن است؛ کبری مقدمه ای است که حدّ اکبر در آن واقع است و نتیجه که محصول مقدمات است از حدّ اصغر و حدّ اکبر ترکیب یافته است.

11- قیاس اقترانی دو گونه است: قیاس اقترانی حملی؛ قیاس اقترانی شرطی.

12- اَشکال قیاس اقترانی عبارت است از:

شکل اوّل: که حدّ اوسط آن در صغری محمول و در کبری موضوع است.

شکل دوم: که حدّ اوسط در صغری و کبری محمول است.

شکل سوم: که حدّ اوسط در صغری و کبری موضوع است.

شکل چهارم: که حدّ اوسط در صغری موضوع و در کبری محمول است.

13- شکل اوّل روشن ترین شکل قیاس اقترانی است.

14- صغری و کبری چهار گونه اند:

الف) موجبه کلّی؛ ب) موجبه جزئی؛ ج) سالبه کلّی؛ د) سالبه جزئی.

15- نتیجه از جهت کمّ و کیف تابع«اخسّ مقدمتین»است. خسّت عبارت است از: جزئی بودن و سالبه بودن.

[شماره صفحه واقعی : 123]