کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 2143

صفحه 2143

چکیده

1- شرایط قیاس اقترانی دو دسته است: الف) شرایط عمومی قیاس؛ ب) شرایط اختصاصی هر یک از اشکال اربعه.

2- بهترین شکل قیاس اقترانی شکل اوّل است که انتاج در آن، منوط به دو شرط است: الف)«موجبه بودن صغری»؛ ب)«کلی بودن کبری». بنابراین، شکل اوّل چهار ضرب منتج خواهد داشت.

3- شکل دوم دارای دو شرط اختصاصی است: الف)«اختلاف دو مقدمه در کیف)سلب و ایجاب)»؛ ب)«کلی بودن کبری». بنابراین دو شرط، ضرب های منتج شکل دوم چهار ضرب خواهد بود.

4- شرایط شکل سوم برای انتاج عبارت است از: «موجبه بودن صغری»و«کلّی بودن یکی از مقدمات».

5- نتیجه قیاس در شکل سوم همواره جزئی است و انتاج آن نیز مانند شکل دوم بدیهی نیست، بلکه در اثبات خود نیازمند ارجاع به شکل اوّل است.

6- برخی از کسانی که شکل چهارم را مورد بحث قرار داده اند، درباره شرایط اختصاصی انتاج آن گفته اند: یا مقدمات اختلاف در کیف داشته و یکی از آن ها کلی باشد و یا هر دو مقدمه، موجبه و صغری کلی باشد.

7- بر اساس این نظریه، شکل چهارم پنج ضرب منتج خواهد داشت.

8- هرگاه یکی از مقدمات قیاس اقترانی یا هر دو مقدمه آن، قضیه شرطیه(متصل یا منفصل )باشد،«قیاس اقترانی شرطی»خوانده می شود.

9- روند استنتاج:

الف) توجه به جایگاه حد اوسط در مقدمه ها و تشخیص شکل قیاس؛

ب) بررسی قیاس از جهت واجد بودن شرایط عمومی و اختصاصی انتاج در آن؛

ج) حذف حدّ اوسط و ساختن قضیّه ای جدید با باقی مانده مقدمات، که به آن«نتیجه»گفته می شود.

10- شرایط عمومی قیاس اقترانی عبارت است از: الف) کلّیت یکی از دو مقدمه؛ ب) موجبه بودن یکی از دو مقدمه؛ ج) در صورت سالبه بودن صغری، کبری جزئی نباشد.

[شماره صفحه واقعی : 134]