دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 2152

صفحه 2152

چکیده

1- قیاس استثنایی قیاسی است که نتیجه یا نقیض آن در یک مقدمه حضور دارد.

2- انتاج قیاس استثنایی، منوط به سه شرط است: الف) کلی بودن یکی از دو مقدمه؛ ب) مقدمه شرطی اتفاقی نباشد؛ ج) مقدمه شرطی موجبه باشد.

3- قیاس استثنایی بر اساس اتصالی یا انفصالی بودن قضیه شرطی موجود در آن، به قیاس استثنایی اتصالی و انفصالی تقسیم می شود.

4- قیاس استثنایی بر اساس قضیه استثنایی موجود در آن چهار حالت خواهد داشت که در صورت«وضع مقدم»،«عین تالی»و در حالت«رفع تالی»،«نقیض مقدم»قابل استنتاج است؛ اما در دو صورت«رفع مقدم»و«وضع تالی»قیاس نتیجه بخش نیست.

5- شرط انتاج در قیاس استثنایی اتصالی این است که،«مقدمه استثناییِ»آن باید یا«عین مقدم شرطی متصل»و یا«نقیض تالی شرطی متصل»باشد.

6- گاه در قیاس استثنایی اتصالی مقدمه استثنایی به جهت«وضوح بسیار»و یا«معلوم نبودنِ کذب آن»حذف می شود. نام این قیاس«استثنایی اتصالی مرخّم»است.

7- قیاس استثنایی انفصالی نیز به اعتبار مقدمه استثنایی خود چهار حالت دارد: وضع مقدم، رفع مقدم، وضع تالی و رفع تالی. بر این اساس، اگر مقدّمه شرطی، انفصالی حقیقی باشد وضع هر یک از مقدم و تالی رفع دیگری و رفع هر یک وضع دیگری را نتیجه خواهد داد؛ اما اگر قضیه شرطی، انفصالی مانعه الجمع باشد تنها در دو صورت«وضع مقدم»و«وضع تالی»قیاس، به ترتیب، منتج«رفع تالی»و«رفع مقدم»خواهد بود و اگر قضیه شرطی انفصالی مانعه الخلوّ باشد تنها، می توان از«رفع مقدم»،«وضع تالی»و از«رفع تالی»،«وضع مقدم»را نتیجه گرفت.

[شماره صفحه واقعی : 143]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه