کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 2446

صفحه 2446

1- توضیح المسائل، مساله 2053.

2- توضیح المسائل، م 2053.

3- تحریر الوسیله، کتاب المکاسب و المتاجر، ص 493،م 9، 11 و 15؛ توضیح المسائل، م 2055 و 2070.

4- استفتاات، ج 2، ص 8، س 14.

در این موارد خرید و فروش مکروه است:

معامله با مردم پست.

خرید و فروش بین اذان صبح و طلوع آفتاب. برای خریدن کالایی که دیگری می خواهد بخرد وارد معامله او شدن(1).

آداب خرید و فروش

مستحبات

بین مشتری ها در قیمت فرق نگذارد.

در قیمت جنس، سختگیری نکند. در صورتی که طرف مقابل از معامله پشیمان شد و تقاضای بر هم زدن معامله را کرد، از او بپذیرد و این در اصطلاح اقاله نام دارد(2).

مکروهات

تعریف کردن از کالا.

بدگویی کردن به مشتری. قسم راست خوردن در معامله (قسم دورغ حرام است). قبل از همه برای معامله وارد بازار شدن و دیرتر از همه خارج شدن.

وزن کردن یا متر کردن کالا، در مواردی که وزن کردن و متر کردن را خوب نمی دانند. تقاضای کم کردن قیمت پس از انجام معامله(3).

احکام خرید و فروش

1 - فروختن و اجاره دادن خانه یا وسیله ای دیگر برای استفاده حرام، کار حرامی است و معامله هم باطل است(4). 2 - خرید و فروش، نگهداری، نوشتن، خواندن و درس دادن کتابهای گمراه کننده حرام است، مگر زمانی که برای هدفی صحیح باشد؛ مثلاً برای پاسخ دادن به اشکالهای آن(5). 3 - مخلوط کردن جنسی که می فروشد با چیزی که ارزش ندارد و یا ارزش آن کمتر است، حرام می باشد؛ مثل آن که برنج اعلا را با غیر اعلا مخلوط کند و به عنوان برنج خوب بفروشد و یا شیر را با آب مخلوط کند و بفروشد(6).

4 - جنس وقف شده را نمی توان فروخت، مگر در صورتی که خراب شده باشد و قابل استفاده نباشد؛ مانند فرش مسجد که قابل استفاده برای آن مسجد یا مسجد دیگری نباشد(7). 5 - خرید و فروش خانه یا چیز دیگری که به کسی اجاره داده، اشکال ندارد ولی استفاده آن در مدت اجاره برای کسی است که آن را اجاره کرده است(8). 6 - در معامله باید خصوصیات جنسی که خرید و فروش می کنند معلوم باشد، ولی گفتن خصوصیاتی که گفتن و نگفتن انها تاثیری در میل و رغبت مردم نسبت به آن کالا ندارد، لازم نیست(9).

7 - خرید و فروش دو کالای همجنس که با وزن یا پیمانه می فروشند به زیادتر ربا و حرام است؛ مثلاً یک تن گندم بدهد و یک تن و 200 کیلو گرم بگیرد(10). 8 - هنگام خرید و فروش، طرفین معامله؛ یعنی فروشنده و خریدار ممکن است مال و قیمت آن را نقد تحویل دهند یا به زمان دیگری موکول کنند. بنابر این معامله از این جهت ممکن است یکی از چهار حالت زیر را داشته باشد: کالا نقد و قسمت آن هم نقد - یعنی فروشنده هم اکنون مال را می دهد و خریدار هم قیمت آن را تحویل می دهد که به آن معامله نقدی می گویند.

کالا نسیه و قیمت آن هم نسیه - یعنی صیغه معامله را اجرا می کنند و تحویل قیمت و کالا را به آینده موکول می کنند. چنین معامله ای را دین به دین می گویند.