کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 2453

صفحه 2453

1- توضیح المسائل،م 2177.

2- توضیح المسائل،م 2184.

3- توضیح المسائل،م 2187.

4- توضیح المسائل،م 2196.

5- توضیح المسائل،م 2197.

6- توضیح المسائل،م 2200.

7- توضیح المسائل،م 2180.

8- استفتاات، ج 2، ص 206، س 26.

9- توضیح المسائل (چاپ استان قدس رضوی - تصحیح شده) ص 433، س 92.

10- استفتاات، ج 2، ص 50، س 137.

گرفتن آن مقدار پولی که در برابرش هیچگونه کاری انجام نداده است جایز و قابل تصرف است یا خیر؟

ج - تابع مقررات استخدامی است و اگر بر خلاف نموده استحقاق اجرت ندارد(1). س - کارهای غیر مستقلی را که فرزند در خانه و برای امرار معاش انجام می دهد (چه در زمان بلوغ، یا غیر بلوغ) حق ادعای اجرت از پدر دارد یا نه؟ ج - اگر به دستور پدر نیست یا به قصد مجان انجام می دهند، استحقاق اجرت ندارد(2).

جعاله

جعاله آن است که انسان قرار بگذارد در مقابل کاری که برای او انجام می دهند، مال معینی بدهد؛ مثلاً بگوید هر کس گمشده مرا پیدا کرد هزار تومان به او می دهم. جاعل: کسی است که ملتزم می شود در مقابل انجام کاری چیزی بدهد.

عامل: کسی که آن کار را انجام می دهد(3).

فرق بین اجاره و جعاله

1 - اجاره،

قرار داد دو طرفه (عقد) است ولی جعاله قرار داد یک طرفه (ایقاع) است.

2 - در اجاره پس از صیغه اجاره (قرار داد بستن)، اجیر مالک اجرت است و مستاجر هم عمل او را مالک است؛ مثلاً اگر مالک وسایل را برای او آماده نکرد، باید مزد او را بپردازد. ولی در جعاله، پس از انجام عمل، یکی صاحب کار و دیگری صاحب اجرت می شود(4).

اقسام جعاله

1 - عام: در جعاله عام، عامل معین نیست؛ مثلاً می گوید: هر کس کتاب مرا پیدا کرد 100 تومان می دهم. 2 - خاص: در جعاله خاص، عامل معین است؛ مثلاً به شخصی می گوید: اگر کتاب مرا پیدا کردی 100 تومان می دهم(5).

دو مساله:

1 - اگر جاعل پس از شروع کار توسط عامل، دست از جعاله بردارد، باید مزد همان مقدار کار او را به اندازه ای که نزد مردم ارزش دارد بپردازد(6). 2 - عامل هر زمان که بخواهد می تواند از انجام عمل صرف نظر کند و مستحق اجرتی نیست، هر چند در اثنای آن باشد، ولی اگر کار را شروع کرده باشد و با ترک آن ضرری متوجه جاعل می شود، واجب است آن را به پایان برساند(7).

سر قفلی

به پولی یا چیزی که کسی به شخص دیگری بدهد تا خانه یا دکانی را که در اجاره او است به وی واگذار کند، سرقفلی گفته می شود. 1 - شخصی که مدت اجاره اش تمام شده، اگر چیزی به عنوان سرقفلی از صاحب محل دریافت کند حرام است(8).

2 - اگر محلی را از شخصی اجاره کرده و حق داشته باشد که در مدت اجاره مکان را به دیگری اجاره دهد و در این مدت اجاره محل ترقی کرده می تواند آن محل را به شخصی به همان قیمت که اجاره کرده اجاره دهد و مبلغی هم به عنوان سرقفلی دریافت کند(9). 3 - اگر شخصی محلی را اجاره کند و با صاحبش شرط کند که مثلاً تا 20 سال اجاره محل را بالا نبرد و باز با او شرط کند که اگر محل را به دیگری اجاره دهد همین نحو عمل کند و اجاره را بالا