کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 381

صفحه 381

معنای: وَمَا تَشَاءُونَ إِلَّا أَنْ یَشَاءَ اللَّ-هُ رَبُّ الْعَالَمِینَ «شما نمی خواهید و اراده نمی کنید جز آنکه خدا بخواهد» (١) یعنی اراده شما خواست خداوند است نه اینکه عمل شما خواست و اراده خداوند باشد. (٢)

اشاعره با تکیه نادرست بر توحید افعالی قائل به جبر شده و عدل خداوند را زیر سوال بردند و معتزله قائل به استقلال مطلق انسان شدند (تفویض) و عملا توحید افعالی را مورد انکار قرار داده و دچار شرک افعالی شدند ولی شیعه به پیروی از امامان معصومش راهی را در پیش گرفت که از افراط و تفریط دور است این راه همانست که در روایات و احادیث اهل بیت علیهم السلام به امر بین الامرین تعبیر شده است.

احادیث معصومین در مذهب اختیار

احمد بن محمد می گوید به امام رضا علیه السلام عرض کردم: بعضی اصحاب ما قائل به جبر و بعضی قائل به استطاعت (تفویض) هستند حضرت فرمود:

بنویس: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ، قَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ علیهما السلام: قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: یَا ابْنَ آدَمَ، بِمَشِیئَتِی کُنْتَ أَنْتَ الَّذِی تَشَاءُ، وَ بِقُوَّتِی أَدَّیْتَ إِلَیَّ فَرَائِضِی، وَ بِنِعْمَتِی قَوِیتَ عَلی مَعْصِیَتِی؛ جَعَلْتُکَ سَمِیعاً بَصِیراً «ما أَصابَکَ مِنْ حَسَنَهٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَکَ مِنْ سَیِّئَهٍ فَمِنْ نَفْسِکَ»، وَ ذلِکَ أَنِّی أَوْلی بِحَسَنَاتِکَ مِنْکَ، وَ أَنْتَ أَوْلی بِسَیِّئَاتِکَ مِنِّی، وَ ذلِکَ أَنِّی لَاأُسْأَلُ عَمَّا أَفْعَلُ وَ هُمْ یُسْأَلُونَ، قَدْ نَظَمْتُ لَکَ کُلَّ شَیْ ءٍ تُرِید «علی بن الحسین علیه السلام فرمود خدای عزوجل فرمود: ای فرزند آدم به خواست من، تو اراده می کنی و به قوه و قدرت من واجبات مرا انجام می دهی و با نعمت من بر

__________________

(١) سوره تکویر، آیه آخر.

(٢) گمشده شما، محمد یزدی.

[شماره صفحه واقعی : 81]