کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 614

صفحه 614

1- برای استاد:ابن حاجب گفته است:«التصریفُ علمٌ بأُصولٍ تُعْرَفُ بها أحوالُ أبنیهِ الْکَلِمِ...»و علامه رضیّ الدین محمد بن حسن استرآبادی قدّس سرّه بر او خرده گرفته و گفته است این تعریف شامل خود«أبنیه الکلم»نمی شود(شرح شافیه،ج 1،ص 1 تا 5).بنابراین علم صرف را می توان چنین تعریف کرد:«عِلمٌ بأُصولٍ تُعرَفُ بها أبنیهُ الکَلِمِ و أحوالُ تِلْکَ الأبْنِیَهِ».

2- دگرگونی های کلمات گاهی برای غرض معنوی یعنی برای بیان معنای موردنظر است،مانند:قَوْل-قَوَلَ،و گاهی برای غرض لفظی(مثلا سهولت در تلفظ)است،مانند:قَوَلَ-قالَ و قُوِلَ-قیلَ(شرح أشمونی بر الفیه ابن مالک،ج 4،ص 236).

فصل 2.فایده علم صرف

فایده علم صرف عبارت است از:

1.کلمه شناسی(شناخت ساختار کلمات و معنی آن)؛

2.کلمه سازی(قدرت بر ساختن کلمات مناسب برای معانی موردنظر).

دو فایده مذکور نتیجه شناخت تغییراتی است که در کلمات رخ می دهد،و با علم صرف می توان به آن تغییرات پی برد.

فصل 3.موضوع علم صرف

اشاره

موضوع علم صرف«کلمه»است.یعنی در این علم،درباره ساختار کلمه و تغییرات آن بحث می شود.

تعریف کلمه و اقسام آن

لفظی را که دارای معنا و مفرد باشد«کلمه»می نامند (1)،و آن بر سه قسم است:فعل، اسم و حرف.

فعل کلمه ای است که بر معنایی مستقل(انجام دادن کاری یا پدید آمدن حالتی)و بر

[شماره صفحه واقعی : 18]