کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 631

صفحه 631

1- اصیل،اینجا یعنی:غیر منقلب از حرف دیگری.

2- اسم معرب در پاورقی بحث مضارع معلوم توضیح داده شده است.

3- بنابراین،اینکه گفته شده است: حرف علّه سه بود ای طلبه واو و یاء و الف منقلبه نظر به برخی از موارد الف(حرف اصلی اسم معرب و فعل)دارد،نه به همه آنها.زیرا الف اصیل(غیر منقلب از واو یا یاء)به صورت حرف زاید در اسم معرب و فعل،و به صورت حرف اصلی در اسم مبنی و حرف نیز،حرف علّه است.

4- شرح رضی بر شافیه،ج 3،ص 66؛شرح مفصّل،ج 5،ص 418.

1.مهموز الفاء مانند:أبی،آمِر،إصْطَبْل.

2.مهموز العین مانند:رأی،بِئْر،زِئْبِر(پُرز).

3.مهموز اللاّم مانند:جاءَ،جُزْء.

4.مهموز الفاء و اللاّم مانند:أَبَأَ(أَبَأَهُ بالسَّهم:او را با تیر زد)،الأَباء(نی، قصَب).

5.مهموز العین و اللام،مانند:جَأْجَأَ و دَأْدَأَ.

توضیح:مهموز بودن کلمه مشروط به این نیست که همزه در حال حاضر حرف اصلی آن باشد،زیرا چنانچه همزه کلمه مهموزی براساس قاعده تخفیف همزه حذف شود،مانند:أُءْخُذْ-خُذْ،یا تبدیل به حرف عله شود،مانند:

رأس و شُؤم و ذِئب-راس،شوم و ذیب،آن کلمه همچنان مهموز شمرده می شود.

نوع چهارم-مضاعف

اشاره

کلمات مضاعف عبارتند از:

1 و 2.ثلاثی ای که فاء الفعل و عین الفعل آن،یا عین الفعل و لام الفعل آن همانند باشند،مانند:دَدَن(لهو و لعب)و مَدَّ(مَدَّ،مَدَدَ بوده است) (1).

ثلاثی ای که فاء الفعل و لام الفعل آن همانند باشند،مانند:سَلِسَ و قَلَق،مضاعف نامیده نشده است (2).

3 و 4.رباعی یا خماسی ای که فاء الفعل و لام الفعل اول و عین الفعل و لام الفعل آخر آن متماثل باشند،مانند:زَلْزَلَ و سَلْسَبیل (3).

[شماره صفحه واقعی : 35]