کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 654

صفحه 654

1- مصباح المنیر.

13.جمله«فعل معلوم ثلاثی مجرد شش باب دارد»را توضیح دهید.

14.ماضی و مضارع مصادر زیر را بسازید:الأَکْل از باب 3،القُعُود از باب 3،الشَّهادَه از باب 4،الضَّرْب از باب 2،الرُّکُوع از باب 1،السَّآمَه از باب 4،القَتْل از باب 3.

15.صیغه های 1،4،7،13 و 14 ماضی و مضارع های تمرین فوق را معنا کنید.

16.شماره ابواب زیر را معین کنید:جاءَ یَجیءُ،فَهِمَ یَفْهَمُ،سَأَلَ یَسْأَلُ،عَمِلَ یَعْمَلُ،حَلُمَ یَحْلُمُ،ذَهَبَ یَذْهَبُ،قَتَلَ یَقْتُلُ،عَلِمَ یَعْلَمُ،حَسُنَ یَحْسُنُ،بَعُدَ یَبْعُدُ،بَعِدَ یَبْعَدُ.

فصل 3.امر معلوم

اشاره

فعل امر معلوم از مضارع معلوم ساخته می شود بدین صورت که هریک از صیغه های فعل امر از همان صیغه فعل مضارع گرفته می شود.

هریک از شش صیغه غایب و دو صیغه متکلم با درآوردن«لام امر»بر سر صیغه مربوطه از فعل مضارع ساخته می شود،لذا این هشت صیغه را«امر به لام»نامیده اند.

هریک از شش صیغه مخاطب با تغییر خاصی در صیغه مربوط به آن از فعل مضارع ساخته می شود،از این رو این شش صیغه را«امر به صیغه»می نامند.

به صیغه های امر به لام«امر غایب و متکلم»و به صیغه های امر به صیغه«امر حاضر» و«امر مخاطب»نیز گفته می شود.

چگونگی اشتقاق امر معلوم از مضارع معلوم به شرح زیر است:

الف)برای ساختن هریک از صیغه های امر غایب و متکلم لام مکسوری که به آن «لام امر»گفته می شود در اول صیغه مربوط به آن از فعل مضارع درمی آوریم و علامت رفع را از آخر آن می اندازیم.

ب)برای ساختن هریک از صیغه های امر مخاطب کارهای زیر را انجام می دهیم:

1)حرف مضارعه را از اول هریک از صیغه های فعل مضارع که می خواهیم از آن امر بسازیم،می اندازیم.

[شماره صفحه واقعی : 58]