کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 657

صفحه 657

1- برای استاد:ابن هشام در این باره می گوید:«إسْکانُها بعدَ الفاءِ وَ الواوِ أکثرُ مِنْ تَحریکها...وَ قَدْ تُسْکَنُ بعدَ ثُمَّ» (مغنی اللبیب،چاپ بیروت،ص 294).

2- الحشر18/.

3- القریش3/.

4- الحج29/.

5- الملک4/.

6- الکافرون2/.

7- شرح رضی بر کافیه،ج 4،ص 123؛شرح مفصل،ج 4،ص 289.

3.قاعده ساختن امر غایب و متکلم و امر حاضر را بیان کنید.

4.امر صیغه های زیر چیست:یَذْهَبُ،یَعْلَمُونَ،نَعْلَمُ،أَذْهَبُ،تَذْهَبینَ،تَذْهَبانِ،یَذْهَبانِ، یَعْلَمْنَ،تَعْلَمْنَ،تَذْهَبُ،تَعْلَمُ.

5.امر یَقْرَءُ،یَکْتُبُ و یَصْبِرُ را صرف و صیغه های 1،4،7،13،14،2،5،6 و 9 آنها را معنا کنید.

6.ضمایر فعل امر را شرح دهید.

7.ضمایر زیر در چه صیغه هایی از مضارع و امر به کار می روند:ا،نَ،یْ،هُوَ،أَنَا،نَحْنُ.

8.در صیغه های زیر از مضارع و امر چه ضمیری به کار می رود؟در هر مورد مشخص کنید که ضمیر مربوط بارز است یا مستتر:2،3،4،5،12،13،14.

فصل 4.ماضی مجهول

فعل ماضی مجهول را از فعل ماضی معلوم می گیریم.برای تبدیل ماضی معلوم به مجهول،ماقبل آخر را اگر مکسور نیست مکسور و حروف متحرک پیش از آن را-که در ثلاثی مجرد فقط فاء الفعل است-مضموم می کنیم.مانند:نَصَرَ عَلیٌّ محمّداً-نُصِرَ محمّدٌ (1).

بنابراین فعل ماضی مجهول ثلاثی مجرد بیش از یک وزن ندارد و آن«فُعِلَ»است.

صیغه های ماضیِ مجهول را همانند ماضی معلوم می سازیم و روشن است که اختلاف صیغه ها در فعل مجهول،به خاطر اختلاف ضمایر نایب فاعلی است،نه ضمایر فاعلی. (2)وضعیت ضمایر نایب فاعلی ماضی مجهول،عیناً همانند ضمایر فاعلی ماضی معلوم است.

[شماره صفحه واقعی : 61]