کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 699

صفحه 699

1- همان.

2- الکهف23/.

3- در خاتمه،درباره التقاء ساکنین به تفصیل بحث خواهد شد.

4- در دو کلمه اخیر قاعده پنجم از قواعد اعلالِ اسم،جاری شده است.

5- معجم الوسیط.

5.عین الفعل مصدر مشهور باب تفعیل،مانند:تَقْویم و تَعْیین.

6.عین الفعل أفْعَل تفضیل مانند:أهْوَن.عین الفعل أفْعَل وصفی(صفت مشبَّهَه)نیز همین گونه است که حکم آن از بند 2 به دست آمد.

7.عین الفعل صیغه تعجب،مانند:ما أقْوَمَ زَیداً و أقْوِمْ بِزَیدٍ.

8.عین الفعل وزن فَعَلان مانند:جَوَلان،حَیَوان،فَوَران،طَیَران.

9.عین الفعل کلمه ای که بعد از عین الفعل آن حرف مد است،مانند:طَویل،غَیُور.

در برخی کلمات این مورد اعلال رخ داده است،مانند:صِوام-صِیام،مبْیُوع-مَبُیْوْع -مَبُیْع-مَبیع.

10.حرف عله غیر آخر کلمه ملحق-به علت اینکه اعلال آن موجب تغییر وزن ظاهری آن کلمه می شود-مانند:جَهْوَرَ و تَرَهْوَکَ (1)؛به خلاف حرف عله آخر ملحق، مانند:اِسْلَنْقَیَ-اِسْلَنْقی.

11.حرف عله مشدد،مانند:صُیِّرَ و مُصَوِّر.

12.در کلمات سَماعی،مانند:اِسْتَحْوَذَ،اسْتَنْوَقَ،أطْیَبَ،أغْیَمَتِ السَّماءُ،أخْوَصتِ النَّخْلَهُ (2)،مَشْوَرَه،مَصْیَدَه،خَوَنَه،مَهْیَع،مَدْیَن،مَرْیَم (3).

*** اکنون با درنظر گرفتن قواعد عمومی اعلال،به بحث درباره اقسام فعل معتل می پردازیم و قواعد مذکور را در صیغه های این گونه افعال-حسب مورد-اجرا می کنیم.

[شماره صفحه واقعی : 103]