کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 731

صفحه 731

1- شرح رضی بر شافیه،ج 1،ص 84.

2- صورت کامل این دو قاعده در مقدمه باب اسم خواهد آمد.

قاعده 3:در مصدر اجوف واوی ثلاثی مزید-همانند ثلاثی مجرد-واو عین الفعل چنانچه پس از کسره و پیش از الف واقع شود قلب به یاء می شود مشروط به اینکه در فعل ماضی اعلال شده باشد،مانند:اِنْقادَ-اِنْقِواداً-اِنْقِیاداً،اعْتادَ اعْتِواداً-اِعْتِیاداً،به خلاف قاوَمَ قِواماً،لاوَذَ لِواذاً،اجْتَوَرَ اجْتِواراً،احْتَوی احتواءً (1).

پرسش و تمرین

1.اشتقاق همه اقسام فعل ثلاثی مزید را بیان کنید.

2.آیا در ثلاثی مزید با داشتن وزن ماضی یا مضارع یا مصدر می توان وزن دوتای دیگر را به دست آورد؟چرا؟

3.مضارعِ ماضی های زیر چیست؟أَفْعَلَ،افْعَلَّ،افْتَعَلَ،اسْتَفْعَلَ،فاعَلَ.

4.ماضیِ مضارع های زیر چیست؟یُفْعِلُ،یَتَفَعَّلُ،یَتَفاعَلُ،یَفْعَلُّ،یَفْعالُّ.

5.مضارعِ مصادر زیر چیست؟إفْعال،افْعِلال،افْعیلال،افْتِعال،تَفاعُل.

6.چرا به مضارع ثلاثی مجرد با اینکه دارای حرف زاید است مزیدٌ فیه گفته نمی شود؟

7.شهرت در ابواب ثلاثی مزید به چه معناست؟

8.ابواب مشهور ثلاثی مزید را نام ببرید.

9.غیر از ابواب مشهور،چه نوع ابواب دیگری در ثلاثی مزید وجود دارد؟

10.اوزان زیر را صرف کنید:أَفْعَلَ،فاعَلَ،انْفَعَلَ،تَفاعَلَ،یَتَفَعَّلُ،یَفْعَلُّ،یَسْتَفْعِلُ،یَفْعالُّ.

11.مجهول افعال شماره 10 را صرف کنید.

12.افعال ماضی مذکور در تمرین شماره 10 را به مضارع تبدیل و آن را با لای نهی و نون تأکید ثقیله صرف کنید.

[شماره صفحه واقعی : 135]