کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 1 صفحه 762

صفحه 762

1- شرح رضی بر شافیه،ج 3،ص 112 تا 122.ظاهراً این حکم اختصاص به ماده«الحَیاه»دارد و در ماده«العَیّ» جاری نمی شود.

2- الکهف97/.

3- حذف«طاء»و ابقاء«تاء»نیز در این مورد شنیده شده است(اسْتاعَ...)(شرح رضی بر شافیه،ج 3،ص 293).

زیداً-زید را کریم یافتم،اسْتَحْلی زیدٌ الفاکِهَهَ-زید میوه را شیرین یافت.

4.تکلف،مانند:اِسْتَجْرَأَ-جرأت نشان داد،اسْتَکْبَرَ-از خود بزرگی نشان داد.

5.مطاوعۀ باب افعال،مانند:أَرَحْتُ زَیْداً فَاسْتَراحَ-راحتی زید را فراهم کردم پس او راحت شد،أبَنْتُ المسأَلَهَ فَاسْتَبانَتْ-مسئله را توضیح دادم پس واضح شد.

6.اتخاذ،مانند:اِسْتَلْأَمَ-لَأْمَه(زره)پوشید،اسْتَوْقَدَ-وِقاد(هیزم)فراهم کرد.

7.معنای ثلاثی مجرد با تأکید و مبالغه،مانند قَرَّ و اسْتَقَرَّ-آرام گرفت.

پرسش و تمرین

1.افعال زیر را به باب استفعال ببرید:خَرَجَ،مَدَّ،أَمِنَ،وَضَحَ،خارَ،فَتا،وَفی،حَبَّ،غاثَ، جازَ،حالَ.

2.باب استفعال افعال تمرین شماره 1 را به دستور زیر صرف کنید:ماضی معلوم فعل اول، مضارع معلوم فعل دوم،امر معلوم فعل سوم،ماضی مجهول فعل چهارم،مضارع مجهول فعل پنجم،نهی مجهول فعل ششم و مضارع معلوم مؤکد به نون ثقیله فعل هفتم.

3.معنای باب استفعال را در افعال زیر معین کنید:اِسْتَمَرَّ،اسْتَحَلَّ الشَّیْءَ،اسْتَنْوَقَ الْجَمَلُ، إسْتَجازَ،أَسْتَسْلَمْتَ لِلْمَوْت؟،اسْتَوْحَشَ،اسْتَسْقی،اسْتَحْسَنَ زیدٌ خالِداً،إنَّ البُغاثَ بِأرضِنا یَسْتَنْسِرُ (1)، وَ اسْتَغْشَوْا ثِیابَهُمْ (2)، وَ اسْتَعْمَرَکُمْ فِیها فَاسْتَغْفِرُوهُ (3)، أَنْ رَآهُ اسْتَغْنی (4)، فَمَا اسْتَکانُوا لِرَبِّهِمْ (5)، إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِی (6)، أَبی وَ اسْتَکْبَرَ (7)، أَ تَسْتَبْدِلُونَ الَّذِی

[شماره صفحه واقعی : 166]