دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 1022

صفحه 1022

عنها فأنت مخیر فیما تجعله منهما الاسم وما تجعله الخبر ؛ فتقول «کان خیر من زید شرّا من عمرو» أو تعکس ، وإن کان المسوغ لإحداهما فقط جعلتها الاسم نحو «کان خیر من زید امرأه».

الحاله الثالثه : أن یکونا مختلفین ، فتجعل المعرفه الاسم والنکره الخبر ، نحو «کان زید قائما» ولا یعکس إلا فی الضروره کقوله :

693- [قفی قبل التّفرّق یا ضباعا] ***ولا یک موقف منک الوداعا

وقوله :

694- [کأنّ سبیئه من بیت رأس] ***یکون مزاجها عسل وماء [ص 695]

وأما قراءه ابن عامر (أولم تکن لهم آیه أن یعلمه) بتأنیث تکن ورفع آیه ، فإن قدرت تکن تامه فاللام متعلقه بها وآیه فاعلها ، و (أَنْ یَعْلَمَهُ) بدل من آیه ، أو خبر لمحذوف أی هی أن یعلمه ، وإن قدرتها ناقصه فاسمها ضمیر القصه ، و (أَنْ یَعْلَمَهُ) مبتدأ ، وآیه خبره ، والجمله خبر کان ، أو آیه اسمها ،ولهم خبرها ، و (أَنْ یَعْلَمَهُ) بدل أو خبر لمحذوف ، وأما تجویز الزجاج کون آیه اسمها و (أَنْ یَعْلَمَهُ) خبرها فردّوه لما ذکرنا ، واعتذر له بأن النکره قد تخصصت بلهم.

ما یعرف به الفاعل من المفعول

وأکثر ما یشتبه ذلک إذا کان أحدهما اسما ناقصا والآخر اسما تاما.

وطریق معرفه ذلک أن تجعل فی موضع التام إن کان مرفوعا ضمیر

[شماره صفحه واقعی : 524]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه