دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 1089

صفحه 1089

أیّ یوم سررتنی بوصال ***لم تسؤنی ثلاثه بصدود [118]

وأی فی البیت استفهامیه یراد بها النفی ، لا شرطیه ؛ لأنه لو قیل مکان ذلک «إن سررتنی» انعکس المعنی ، لا یقال : یدلّ علی أنها شرطیه أن الجمله المنفیه إن استؤنفت ولم تربط بالأولی فسد المعنی لأنا نقول : الرّبط حاصل بتقدیرها صفه لوصال ، والرابط محذوف ، أی لم ترعنی بعده ، ثم حذفا دفعه أو علی التدریج ، أو حالا من تاء المخاطب ، والرابط فاعلها ، وهی حال مقدره ، أو معطوفه بفاء محذوفه فلا موضع لها ، أی ما سررتنی غیر مقدر أنک تروعنی ، ومن روی ثلاثه بالرفع فالحالیه ممتنعه ؛ لعدم الرابط.

الثامن : المصدریه ، نحو (وَسَیَعْلَمُ الَّذِینَ ظَلَمُوا أَیَّ مُنْقَلَبٍ یَنْقَلِبُونَ) فأیّ : مفعول مطلق ناصبه ینقلبون ، ویعلم : معلقه عن العمل بالاستفهام ، وقال :

ستعلم لیلی أیّ دین تداینت ***وأیّ غریم للتّقاضی غریمها [657]

أیّ الأولی واجبه النصب بما بعدها کما فی الآیه ، إلا أنها [هنا] مفعول به ، کقولک «تداینت مالا» لا مفعول مطلق ؛ لأنها لم تضف لمصدر ، والثانیه واجبه الرفع بالابتداء مثلها فی (لِنَعْلَمَ أَیُّ الْحِزْبَیْنِ أَحْصی) (وَلَتَعْلَمُنَّ أَیُّنا أَشَدُّ عَذاباً).

التاسع : وجوب التصدیر ؛ ولهذا وجب تقدیم المبتدأ فی نحو «غلام من عندک» والخبر فی نحو «صبیحه أیّ یوم سفرک» والمفعول فی نحو

[شماره صفحه واقعی : 591]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه